— 83 — 



de uitpersing van het riet aan de zorg van dikwijls onervaren planters 

 overgelaten wordt, want het is bewezen, dat door betere bewerking 

 soms tot 20^/3 meer sap uit het riet verkregen wordt: dit, met de 

 winst op het goedkoopere werken in de centrale fabriek, is oorzaak. 

 dat ook dit systeem verlaten wordt, en de nieuwe fabrieken er op 

 ingericht zijn om het riet van de planters te koopen en zelf geheel 

 te verwerken. 



In het noorden van Queensland wordt het laatste systeem bijna 

 overal gevolgd. Ik sprak er met verscheidene planters over : on Ier 

 anderen had er een 100 acres grond; daarvan waren 70 acres met riet 

 beplant: hij maakte er circa 800 pound per jaar van, terwijl zijne 

 uitgaven 500 pound beliepen. Hij was zijne carrière begonnen als 

 ploeger zonder kapitaal op eene groote onderneming; hij bezit nu 

 behalve zijn land, een huis met twee verdiepingen, paarden en 

 vee benevens de gereedschappen enz. benoodigd voor de bewerking 

 van zijn grond. Wat grootere ondernemingen verkeerden meestal 

 in dezelfde gunstige omstandigheden: zoo zijn er met een inkomen 

 van 1500 pound en eene uitgave van 1000 pound: de verhouding 

 tusschen uitgaven en inkomsten was op de meeste ondernemingen 

 Tan vijf tot acht. 



Xagenoeg al de eigenaars zijn begonnen als eenvoudige werklieden: 

 zij hebben zich in 10 a 12 jaar tot hun tegenwoordige positie 

 opgewerkt. Hun voorspoed dateert, se^lert zij zijn begonnen suiker- 

 riet te planten. Allen zijn afhankelijk van de groote centrale 

 fabrieken: zij werken onder een contract, waarbij zij zich verbinden 

 al het net, dat zg telen, aan genoemde inrichtingen af te staan. 



Üe prijzen verschillen naar het gewicht en de kvraliteit van 

 het riet, van 8 sch.llmgs tot 13 schillings p^r ton, geleverd aan 

 de fabriek. Een planter, die 100 acres riet plant, heeft werk 

 genoeg om het onder zijn eigen toezicht te cultiveeren : hij 

 kan dan de toekomst gerust te gemoet gaan, met het bijna 

 zekere vooruitzicht goede zaken te maken. De eigenaars der 

 fabrieken aan de Herbert-rivier zijn zoo overtuigd, dat het gekochte 

 riet hun voordeeliger uitkomt dan het zelf geteelde, dat zg al 

 hunne gronden afstaan en met de planters contracten sluiten in den 

 vorm als boven medegedeeld is. In deze strekeu, waar voldoende en 

 vrij regelmatig regen valt, kan ook op een geregelde oogst gerekend 

 worden. Wat zuidelijker in de open vlakten van de Burdeka-delta, 

 waar rekening gehouden moet worden met een zeer onregelmatigen 



Y. 3 



