— 86 — 



hoeveel de opbrengst aan lak in kilogrammen is van een bahoe 

 in volle productie zijnde lakboomen, ontbreken mij, of beter 

 uitgedrukt, de verschillende opgaven, die ik daaromtrent kreeg 

 van landbouwers in Zuid-Japan en Centraal-Japan, loopen zoo 

 zeer uit een, dat het onmogelijk is daaruit de gemiddelde 

 opbrengst per bahoe te bepalen. 



De Japansche landbouwer heeft nimmer één groeten aanplant 

 lakboomen, hij plant ze hier en daar op verloren plaatsen en 

 langs wegen of waterleidingen, en men ziet gewoonlijk op eene 

 Japansche hoeve eenige honderden boomen van verschillenden 

 leeftijd. Door de Regeering daartoe aangemoedigd, begon men 

 eerst na 1889 groote geregelde aanplantingen van Rhus Ver- 

 yiicifera te maken, en zal men eerst later vertrouwbare opgaven 

 van lak-productie kunnen erlangen. 



Ik wil hier nog bijvoegen, dat de lakboom in Japan in zijn 

 10^^" jaar voor het eerst getapt wordt, welke bewerking elke 

 vijf jaar herhaald wordt. 



De opbrengst aan lak is van het lO*^^ tot het 45'*'^ jaar 

 steeds vermeerderende; na het 45*'^° jaar vermindert die, en 

 na 60 jaren is de boom uitgeput, wordt omgekapt en heeft 

 het hout vooral waarde als dwarsliggers voor spoorwegen, 

 waartoe het tegenwoordig bijna uitsluitend gebezigd wordt. 



Tjibodas, Februari 1894. 



Henry Couperus. 



