— 146 — 



(1862 — 1864) eu tot een paar stukjes in de Flora van 1864 

 en 1866, waarvan het eene een karakteristiek van de geslach- 

 ten der Commelynaceae bevatte. In 1870 verscheen zijn laatste 

 werk van beteekenis: Commelynaceae Indicae imprimis Archi- 

 pelagi Indici. Dit kleine boekje, slechts 180 pagina's druks 

 bevattende, droeg in zijn uitvoerige, heldere beschrij vingen op 

 iedere bladzijde nog het kenmerk van denzelfden onderzoeken- 

 den geest, die zijne vorige werken bezielde, en in de werken, 

 die later over de familie geschreven zijn, werd ook met de 

 door hem medegedeelde feiten steeds rekening gehouden, al wer- 

 den ook niet alle door hem voorgestelde geslachten gehandhaafd. 

 De bewerking van de Indische Commelynaceae door Clarke 

 in Commelynaceae et Cyriandydceae Benyalenses verscheen 

 kort na het werk van Hasskarl, ook in 1870, doch de mo- 

 nographie van denzelfden schrijver werd in het l*" Deel van De 

 Candolle's Monographiae Phanerogamarum in 1881 uitgege- 

 ven. Hooker behandelde kort geleden de familie voor de 

 Flora of British India en het gebruik, dat door de genoemde 

 schrijvers wordt gemaakt van Hasskarl's waarnemingen, bewijst, 

 dat ook de resultaten van dezen arbeid niet zijn verloren 

 gegaan. Na 1870 vinden wij slechts een paar kleinere stukjes 

 van zijne hand n. 1. in 1891 een stukje in de F^■ora en in 1892 

 in de Oesterreichische Botanische Zeitiing ^ beide betrekking 

 hebbende op planten uit dezelfde familie. Tot het jaar 1880 

 schreef hij nog nu en dan mededeelingen in Pharmaceutische 

 bladen b, v. over de kinacultuur op Java en over de weder- 

 beplanting van de kinabosschen in l^olivia, doch op botanisch 

 gebied publiceerde hij niet meer. Toch bleef hij voortdurend 

 werkzaam. Dit blijkt uit zijn Herbarium, waarmede hij zich tot 

 weinige jaren vóór zijn dood bezig hield. Hij heeft dit, niet alleen 

 wat de geslachten betreft, geheel gerangschikt volgens Bentham 

 et Hooker Genera Plantarum, doch ook bijna bij alle planten 

 literatuurcitaten en synonieme opgaven geschreven. Daar het 

 laatste stuk van het genoemde werk eerst in 1883 verscheen, 

 begrijpt men, dat hij nog langen tijd daarna er aan moest blijven 

 voortwerken, vóór alles naar zijn plan gerangschikt was. Volgens 



