- 165 — 



Teysmannia treft men op pag. 374 een referaat aan van zijne 

 ontdekkingen op botanisch gebied in Xieuw Guinea en de 

 Molukken. Klaarblijkelijk wordt de noot. die als medicijn pala 

 lelaki heet, in den handel der Molukken pala papoea genoemd, 

 evenals de pala perampoean der toekangs rempa-rempa in den 

 handel gewoon met pala betiteld wordt. Dr. Waeburg ze^t 

 van de noten der Mi/ristica argentea o. a.: „De vrucht (1) van 

 „dezen sierlijken tot 50 voet hoogen boom komt bij massa's 

 »in den handel : het is de lange pala papoea die door den 

 „geheelen Maleischen archipel verspreid wordt en ook vaak 

 „naar Europa komt. Tot nu toe zijn deze muskaatnoten het 

 «belangrijkste handelsartikel van Xieuw-Gruinea ; zij spelen 

 ,aan den Mc. Cluers-golf geheel de rol van ons geld. Tegen 

 ,deze noten en tegen Massoi-bast, ruilen de Inlanders in de 

 ..dorpen aan de kust onze Europeesche waren in. ook bij den 

 «verkoop van slaven en bij het sluiten van hu welijks-contracten 

 „zijn zij van belang. In de Molukken maakt de pala papoea 

 „veel geringer prijs dan de echte pala. wat grootendeels aan 

 „de gebrekkige wijze van inzamelen en verpakken liggen moet: 

 „men vindt ze op bijna alle markten van den archipel." 



TscHiRCH, die eenigen tijd op West-Java doorbracht, maar 

 zijn onderzoekingstochten niet tot de Molukken uitstrekte, 

 verklaart de afkomst der mannetjes-noten op zijn manier aldus: 



-De zaak is eenvoudig dat de gewoonlijk diklin-dioicische 

 «muskaatboom ook soms monoklinisch wordt, d. w. z. dat eenige 

 „bloemen van de mannelijke exemplaren van den muskaatboom 

 „hermaphroditisch zijn en vruchten voortbrengen (2). 



Het ontbreekt mij aan gelegenheid om dit beweren te con- 

 troleeren, maar dit staat vast, dat het vermelde uitzondering 

 op den regel is en onmogelijk kan verklaren, dat de manne- 

 rjesnoten in overgroote hoeveelheid in den Indischen handel 

 voorkomen. 



Ook in Britsch-Indie dient eene soort mannetjesnoot in de 

 Inlandsche geneeskunde, doch deze is, blijkens de afbeelding 



(1) Lees: noot. 



(2) TscHiRCH: ludiscbe Heil- und Xutzpflanzen pag. IH. 



