— 183 — 



bij — op eene wijze, waarover hier niet in bijzonderheden kan 

 worden getreden — tot de vermeerdering van het stikstof-gehalte 

 van den bodem. 



Op die manier was dus de uitzondering door de peulvrucht- 

 dragende gewassen geboden, tot eene schijnbare geworden, en 

 waren hunne zoogenoemde „bodem- verbeterende" eigenschap- 

 pen eenvoudig verklaard. Het liet zich toen bovendien niet 

 loochenen, dat nu ook voor sommige andere gewassen de mo- 

 gelijkheid niet is buitengesloten, dat zij in speciale gevallen 

 door samenleving met en door bemiddeling van micro- orga- 

 nismen van de vrije stikstof der atmospheer gedeeltelijk voor 

 hun stikstof-voeding partij kunnen trekken. 



Een geheel ander standpunt is echter sedert een paar jaar 

 door Fkajsk, en op zijn voorbeeld door eenige anderen, inge- 

 nomen. Frank neemt aan, en meent dit door zijn experimen- 

 ten te hebben bewezen, dat het assimileeren van ongebonden 

 atmospherische stikstof eene algemeene eigenschap der hoogere 

 planten zoude zijn. Hij gaat zelfs zoover van te beweren, 

 dat ook bij de Leguminosen de microben der wortelknolletjes 

 alleen een indirecten of hoogstens slechts een zeer onbedui- 

 denden directen invloed op de toeneming aan geassimileerde 

 stikstof zouden hebben. 



In zijn nieuw leerboek der botanie dat, zooals op den titel 

 is vermeld, „naar den tegenwoordigen stand der wetenschap 

 is bewerkt", acht Fraxk zich dan ook gerechtigd te verklaren, 

 dat men zich heeft vergist door te meenen, dat vrije stikstof 

 voor de planten van geene beteekenis zoude zijn, daar uit 

 zijne proeven blijkt, hoe algemeen juist de assimilatie van on- 

 gebonden stikstof in het plantenrijk is Men zoude bijna kun- 

 nen zeggen, zoo gaat hij voort, ^dat de plant van de lucht 

 leeft, ten minste, dat zij hare voornaamste elementen, koolstof en 

 stikstof er uit ontleent en slechts water en minerale voedings- 

 stoffen van den bodem verlangt.'" {^) 



(1) A. B. Frank, Lehrbuch der Botanik, nach dem gegenwartigen 

 Stand der Wissenschaft bearbeitet. B. d. I. Leipzig W. Engelmann 1892) 

 bladz. 574. 



