— 189 — 



en dus volledig met elkaar vergelijkbaar. De uitkomst dier 

 eerste groep van vier seriën was: 



Alle planten^ die gebo)iden stikstof ontvingen, waren normaal en 

 volledig ontwikkeld zoowel in zand als in water-cultures. Van 

 die, welke geen stikstof kregen, gingen alle in watercultures 

 dood, terwijl de zand-cullures van Sinapis alba niet meer ont. 

 wikkeling toonden dan kon worden verklaard uit de stikstof in 

 het zaad aanwezig. De zand-cultures van Sinapis nigra echter 

 ontwikkelden zich genoegzaam om te doen denken aan assimilatie 

 van vrije stikstof. 



Er moest echter nog worden uitgemaakt of de planten zelve 

 oorzaak dezer waargenomen verschijnselen waren, dan wel of 

 andere invloeden, met name de werking van micro-organismen 

 in het spel waren gekomen. Vooral het eigenaardig, schijnbaar 

 afwijkend resultaat der cultuur van Sinapis nigra in zand 

 bij ontstentenis van nitraten, maakt dit noodzakelijk. 



De tweede groep van proeven bestond nu wederom uit vier 

 seriën, aan die der eerste groep overeenkomstig, met dit ver- 

 schil, dat thans alles werd „gesteriliseerd."' Zooals men weet, 

 wordt thans algemeen onder dezen term verstaan: het geheel 

 der operaties, bij een experiment ten doel hebbende alle kiemen 

 van micro-organismen te dooden of te verwijderen. 



Bij deze groep van proeven nu, waarin dus het verkregen 

 resultaat alleenlijk aan de planten zelve kan worden toege- 

 schreven, gingen bij de zand-cultures zonder stikstof, alle 

 plantjes — ook die van Sinapis nigra — spoedig dood, terwijl 

 bij de zand-cultures met stikstof zij zich alle goed ontwikkelden. 



Een gelijk resultaat werd met water-cultures verkregen. 



Lotsy eindigt dan ook zijne verhandeling met de volgende 

 woorden : 



Geen der heide mosterd-soorten, Sinapis alba en Sinapis nigra 



is in staat zonder gebonden stikstof te leven ') 



1) De verhandeling van Dr. Lotsv is gepubliceerd in het 18e Bulletin 

 van het «Office of experiment stations" bij bet Noord- Amerikaansch Land- 

 bouw departement : haar titel luidt : dA contribution to the investigation 

 of the assimilation of free atmospheric nitrogen bij white and black 

 mustard." Washington 1894. 



