— 386 — 



van Chevelure de MarSy Chevelure du diable enz. begiftigd. 

 Ook deze namen worden niet overal aan dezelfde planten gegeven. 



Dit is dan ook de reden, dat ik beproeven wil om met 

 behulp van bijgaande afbeeldingen, die zeer getrouw naar 

 levende planten uit den plantentuin alhier geteekend zijn en 

 eene korte beschrijving, te hulp te komen aan hen, die zich 

 eenige moeite willen getroosten om de ware namen bij de 

 Adiantum\3 te krijgen. 



Ik heb vooreerst de meest gekweekte vormen genomen, er 

 zijn er veel meer, toch zijn de soorten, die de dames hier voor 

 verschillend houden, dikwijls slechts kleine afwijkingen, die 

 aan plaats, aan klimaat of aan andere omstandigheden toe te 

 schrijven zijn; zooals ik zeide, ik geef hier de afbeeldingen 

 van de voornaamste variëteiten onder de namen, waaronder wij 

 ze van botanische tuinen in Europa ontvangen hebben. 



Zooals men weet behooreu de varens onder de groep, die 

 men niet zeer juist CryplogameM^ onzichtbaarbloeiende, noemt. 

 In vroegere tijden heerschten er allerlei vreemde meeningen 

 over de vermenigvuldiging van deze gewassen, zoo wordt in 

 oude werken, die over varens handelen, steeds gewezen op het 

 merkwaardige verschijnsel, dat genoemde planten, hoewel zij 

 niet bloeien en geen vruchten voortbrengen, zich toch rijkelijk 

 vermenigvuldigen ; dat zij dikwijls geheel onverwachts op rots- 

 wanden of in muurspleten voor den dag komen, zonder dat 

 men ooit zaden heeft gezien. 



In Duitschland waren er allerlei legenden over in omloop, 

 zoo vertelde men b.v., dat de zaden slechts door ingewijden 

 onder het gebruik van zekere tooverspreuken in .lobannes-nacht 

 verzameld konden worden. Hieronymus Bock, geestelijke tevens 

 geneesheer te Hornbach, was de eerste, die in het publiek 

 tegen dit bijgeloof optrad, in zijn in 1593 uitgegeven kruidboek 

 verhaalt hij, hoe hij varenzadeii zonder spreuken of andere 

 ceremoniën verzamelde. 



Dat Hieronymus Bock met de zaden de organen bedoelde, 

 die eenige jaren later door Linnaeus sporen genoemd werden, 

 is niet twijfelachtig. Het woord spoor is ontleend aan het 



