— 419 — 



er in de meeste gevallen een duidelijk verschil in de wijze en 

 snelheid van aantasting van het gezonde blad bestond, naarmate 

 dit met eisporen of met zwermsporen was besmet. Vroeger reeds 

 maakten wij melding van het feit, dat de eisporen, het product der 

 geslachtelijke voortplanting, op bepaalde plaatsen aan de schimmel- 

 draden werden gevormd. Wanneer nu niet de een of andere oorzaak 

 deze eisporen verplaatst, zouden zij weder moeten ontkiemen op de 

 plaats, waar zij werden gevormd. 



Het product der ongeslachtelijke voortplanting, de zwermspore, 

 daarentegen is in staat zich zelfstandig voort te bewegen. De 

 schimmel kan zich dus onder zekere omstandigheden als 't ware 

 verplaatsen zonder dat uitwendige oorzaken hierbij direct behulp- 

 zaam moeten zijn. Dit verschil, dat aldus reeds op theoretische 

 gronden was te voorspellen, bleek in werkelijkheid ook te bestaan. 



Brachten wij in eene ruime glazen doos met zuiver water een ziek 

 blad en een gezond, droegen daarbij zorg dat deze elkander niet 

 beroerden, dan duurde het, wanneer het blad was aangetast door 

 den geslachtelij ken vorm der Phijtophthora, geruimen tijd voor het 

 gezonde blad eveneens was besmet. Meestal verspreidde zich de 

 Phi/tophthora eerst over het zieke blad verder en verder in con- 

 centrische kringen, totdat ten slotte de geheele blad massa aange- 

 tast was. Tevens verspreidden zich de schimmeldraden ook in het 

 water, waarin zij soms met vlokken van het bovendrijvende zieke 

 blad neer hingen. Wanneer uu zulk een schimmeldraad in aan- 

 raking kwam met het gezonde blad, dan kon zich van daar uit de 

 ziekte verder over dit blad verspreiden. 



Werd echter zorg gedragen, dat het oorspronkelijk zieke blad 

 onder op den bodem rustte van het glas, waarin de proef werd 

 genomen, terwijl het te infecteeren blad bovendreef, dan duurde 

 het meestal geruimen tijd vóór dit teekenen van ziekte vertoonde. 

 Was het echter andersom, dan vertoonde zich reeds spoedig de 

 Phi/tophthora op het gezonde blad. 



Geheel anders was het verloop der infectie, wanneer het zieke 

 blad was besmet door de Phytophthora, welke conidiën en zwerm- 

 sporen als voortplantingsorganen vormde. In het water werden 

 alsdan tallooze dezer conidiën gevormd, en was dus het aantal zwerm- 

 sporen eveneens aanmerkelijk. Werden nu dezelfde proeven als 

 met den anderen Pht/topthora-YOTm herhaald, dan bleek er geen 

 verschil te bestaan of het zieke blad zich nu onder of boven het 



