— 456 — 



Yoor dezen bibit-aanplant buiten de velden werden meestentijds 

 gedeelten uitgezocht, die hetzij door goeden bodem, hetzij door de 

 gemakkelijke nabijheid van besproeiingswater uitmuntten. Op geen 

 der ondernemingen werd vooralsnog er toe overgegaan, de zorg 

 voor het plantmateriaal aan den veld-koelie geheel te ontnemen. 



Op een viertal uitzonderingen na (in hoofdzaak wel onderne- 

 mingen, die tot dus verre geen overlast van bibitziekte hadden 

 gehad) werden, op deze 13 ondernemingen, die met zorg den grond 

 voor de bibitvelden uitzochten, nog reserve-bedden aangelegd, 

 somtijds in groeten getale, op meerdere plaatsen. Wel eene aandui- 

 ding, dat men zich door betere keuze van bodem alléén niet ge- 

 vrijwaard achtte voor de ziekte. Op de overige ondernemingen, 

 welke aan den veldkoelie in zijn eigen veld de zorg voor de bibit 

 opdroegen, werd bijna algemeen een reserve aangelegd. Het ant- 

 woord op vraag 2 luidde dan ook in de meeste gevallen bevestigend. 

 Wij kunnen gevoeglijk de beantwoording dezer tweede vraag sa- 

 menvatten met de beide volgende, welke ook op de reserve-bedden 

 betrekking hebben. Uit de beantwoording bleek, dat op 20 onder- 

 nemingen geen reserve-bedden werden aangelegd. Op 22 andere 

 ondernemingen, waar wel reserve-bedden werden aangelegd, was 

 geen verschil op te merken in de mate van optreden der bibit- 

 ziekte in de reserve of in de bedden van den aanplant. 



Op twee ondernemingen bleek men minder voldaan te zijn over 

 de reserve-bedden, in het eerste geval verspreidde zich de bibit- 

 ziekte sneller bij de reserve, die in groot aantal van gelijken ou- 

 derdom dicht bijeen was aangelegd. Dit is dan ook een van 

 de bezwaren, welke dikwerf geopperd worden tegen het aanleggen 

 van meerdere bedden bij één. Men heeft dan meestal slechts daar- 

 voor een betrekkelijk klein stukje grond beschikbaar, waarop men 

 liefst zooveel mogelijk bedden plaatst. Deze staan dan dicht op één, 

 en wanneer er éénmaal de ziekte in uitbreekt, worden snel andere 

 bedden geïnfecteerd, voornamelijk door de koelies, die tusschen 

 de bedden heen en weer loopen. 



Het is dan ook geraden juist bij de reserve-bedden, deze ver uit- 

 een aan te leggen, nog afgezien van de voordeelen eener besproeiing 

 met bouillie Bordelaise, welke het gevaar van verspreiding uiterst 

 gering kan maken. In het andere geval, waar een minder goed 

 resultaat bij de reserve werd verkregen, wordt door den admini- 

 strateur dit, behalve aan bovengenoemde reden, ook nog toegeschreven 



