— 500 — 



Uit het ondervolgende zal men zien, dat uit de latere ervaringen 

 deze waarschijnlijkheid gebleken is werkelijkheid te zijn. 



Van de koffie-yerslagen, yolgende op die, welke in het vorige 

 rapport behandeld werden, vermeldde dat over het 2^ kwartaal '93 

 omtrent de verspreiding der ziekte niets nieuws, aangezien van geene 

 andere contróle-afdeelingen berichten ontvangen werden, dan van 

 die in het voorgaande kAvartaal '93. Reeds de daarop volgende 

 mededeelingen (3" kwartaal '93) maakten echter van een meer 

 algemeen voorkomen der ziekte melding, daar deze toen ook in 

 andere deelen van Java, dan alleen in den Oosthoek, geconstateerd 

 werd. 



Zooveel grooter bleek toen reeds de verspreiding te zijn, dat, 

 tervsrijl vroeger de ziekte aangetroffen was in 6 contróle-afdeelingen, 

 deze in het 3*^ kwartaal '93 in 14- afdeelingen voorkwam, terwijl 

 later, in het 1» kwartaal '94, dat aantal tot 19 steeg. 



De oorzaak dezer plotselinge toename van het aantal der berich- 

 ten moet echter niet gezocht worden in eene uitbreiding der ziekte 

 zelve, maar veelmeer daarin, dat sedert het 3« kwartaal '93 men 

 meer algemeen en ook nauwkeuriger bekend was geworden met 

 den aard en de juiste verschijnselen der ziekte. 



Vroeger toch heerschte juist op dit punt groote onzekerheid. 

 Herhaaldelijk vindt men namelijk in de verslagen vermeld: óf dat 

 de dadap slecht groeit, zonder dat men weet waaraan dit toete- 

 schrijven is, óf dat er eene onbekende ziekte in den dadap heerscht, 

 die de boomen in bepaalde tijden van het jaar bladerloos doet 

 staan, en dergelijke meer, terwijl daaraan niet zelden toegevoegd 

 werd: dat het, bij gebrek aan voldoende bekendheid met de „dadap- 

 ziekte van Oost-Java," niet uit te maken was, of de waargenomen 

 ziekte dezelfde was als die aldaar Avoedde. 



Die onzekerheid verminderde echter, toen omstreeks het midden 

 van het 3® kwartaal '93 het eerste rapport over deze ziekte ver- 

 scheen (en van wege den Directeur van Binnenlandsch Bestuur toe- 

 gezonden werd aan de bestuursambtenaren in de koflSe-producee- 

 rende gewesten van Java gevestigd), waarin ook eene beschrijving 

 gegeven werd van het uiterlijk der aangetaste boomen, en waar 

 meer bepaald gewezen werd op den toestand der zieke wortels, 

 welke in nauw verband bleek te staan met de waarschijnlijke oor- 

 zaak der ziekte. 



Vele der bestuursambtenaren hebben daarop blijkbaar de ziekte- 



