— 513 — 



Dadapboomen van 14 jaar ongeveer hadden zeer ijle kronen en 

 kleine bladeren, en bovendien waren reeds vele der hoogere takken 

 afgestorven. In nog oudere tuinen vindt men dan ook hier en daar 

 reeds geheel doode boomen. 



Volgens ontvangen mondelinge inlichtingen waren in andere 

 oude tuinen de dadapboomen zóó ziek, dat men daar geheele plek- 

 ken, van 1 tot 1^ 2 bouw, kon zien. waar die boomen alle afge- 

 storven waren. 



Een oude, reeds afgeschreven koffietixin van Javanen, te midden 

 der hier besproken particuliere tuinen gelegen, vertoonde niets dan 

 zeer zieke dadap, welks grootere takken reeds alle gestorven wa- 

 ren, terwijl de nog levende slechts weinige, zeer kleine blaadjes 

 droegen. 



Het meest belangwekkende, dat ik in dit opzicht in deze afdeeling 

 zag, was de tuin Tjandi op Soekaboemi. evenals de vorige op de 

 helling van den Merapi gelegen, op eene hoogte van 4000 voet. 



Deze tuin is (in haar geheel?) ruim 40 jaar oud, en terwijl de 

 koffie nog steeds zeer goed staat, hebben de daartusschen ge- 

 plante dadapboomen zich tot kolossale exemplaren ontwikkeld; 

 hunne hoogte is mij onbekend gebleven, maar althans is deze aan- 

 zienlijk, doch de omvang van den stam bedraagt bij verschillende 

 boomen tot 2 M. toe, wat voor deze boomsoort zeker iets ongewoons 

 is, vooral in koffietuinen. 



Deze boomen gaven nog dichte schaduw, maar desniettegen- 

 staande bleek mij, dat ook zij niet van de ziekte vrij gebleven waren, 

 want eerstens waren de bladeren een weinig kleiner dan normaal, 

 maar bovendien waren deze ook hier weder in groepjes geplaatst 

 aan de uiteinden der takken. Groote. doode takken zag ik echter 

 niet en evenmin afgestorven boomen. 



Het valt wel niet te betwijfelen, dat deze boomen reeds lang 

 geleden door de ziekte aangetast werden, en juist daarom ook zijn 

 deze boomen zoo zeer belangwekkend, omdat zg aantoonen, dat, 

 mits de aangetaste boomen maar krachtig zijn, zij niet noodzake- 

 lijk aan de ziekte »ioefenhezvrijken.xeü minste niet in weinige jaren. 



Klateti, (P.). ] 



Soerakarta, (P.). f 



e /Tjv / Geen bericht ontvangen. 



bragen, (P.). l ° 



Wonogiri, (P.). ^ 



