— 528 — 



Het was juist door deze en meer dergelijke waarnemingen dat 

 ik tot het besluit kwam dat de bruine strepen ook in nauw ver- 

 band met de ziekte der wortels moest gebracht worden. 



Doch niet alleen in de dikkere takken treft men de veranderin- 

 gen van het houtlichaam aan, welke deze ziekte eigen zyn, maar 

 ook de dunnere takken kunnen die vertoonen en zelfs dezulke wier 

 houtring nauwlijks voltooid en dus nog zeer smal is. Dan echter 

 bepaalt zich de ziekte niet meer tot den houtrand, maar dringt ook tot 

 bij het merg door; dikwijls ziet men dan ook dat het zieke weefsel 

 daar rondom de jongere vaten (niet de allerjongste) voorkomt, zoodat 

 deze dan, bij kleuring, geheel geïsoleerd liggen in het zieke weefsel. 

 Evenwel moet men bij onderzoek van zoo jong hout en evenzoo 

 bij onderzoek der jonge, nog vrije vaatbundels daarop acht geven, 

 dat bij dadap, evenals bij vele andere planten, de allerjongste vaten 

 te midden van een weefsel liggen wier celwanden nooit verhouten, 

 en dat dus, bij toepassing der houtstofreactie alléén, voor ziek 

 weefsel zou aangezien worden. Om dit uit te maken zijn andere 

 onderzoekingsmethoden noodig, welke in het volgende hoofdstuk 

 besproken zullen worden. 



IV. Bacteriologisch onderzoek. 



Uit hetgeen in het vorig verslag (blz. 446) vermeld werd, is 

 reeds bekend dat de oorzaak der dadapziekte gezocht moet worden in 

 de eene of andere soort bacterie, en wel : eerstens omdat de 

 ziekelijke veranderingen welke het aangetaste houtweefsel ver- 

 toonen van dien aard zijn, dat reeds daarom alléén andere moge- 

 lijke ziekteoorzaken uitgesloten schijnen, ten tweede omdat nergens 

 in de zieke, maar nog niet afgestorven weefsels, eenig spoor ge- 

 vonden wordt van dieren of schimmels, terwijl men ten derde 

 in de aangetaste cellen vele, zeer kleine, bijna kegelvormige 

 lichaampjes waarneemt, welke in gezonde weefsels ontbreken en zich 

 gemakkelijk met verschillende aniline-kleurstofïen laten kleuren en 

 dus zeer waarschijnlijk bacteriën zijn. 



Met het oog op deze waarschijnlijkheid werd het onderzoek in 

 die richting voortgezet ; daarbij moest dit in twee deelen vervallen 

 en wel in de eerste plaats het mikroskopisch onderzoek der zieke 

 weefsels op het voorkomen der bacteriën, en in de tweede plaats 

 de cultuur van de bacteriën uit de aangetaste deelen en de inen- 



