— 535 — 



2o dat bij ongelijke afstanden 't zij boven of beneden de wond, 

 de iiityreting geringer wordt naar mate de afstand tot de 

 inentplaats grooter wordt. 



Bij de booordeeling van de uitkomsten dezer proeven moet echter 

 het volgende in aanmerking genomen worden. Eerst nadat de 

 inentingen verricht waren, kwam ik tot de ontdekking dat de hout- 

 rand van stam en takken uitgevreten kon zijn tengevolge van de ziekte, 

 terwijl ik vroeger meende dat de ziekte steeds tot de wortels beperkt 

 bleef (vergel. blz. 52). Yóórdien had ik wel bemerkt dat de hout- 

 rand bij een tak wel eens iets anders lion vertoonen dan men aan 

 gezonde takken van andere boomen waarnam, maar daar het ver- 

 schil niet zoo opvallend was, maakte het op mij niet den indruk 

 van iets ziekelijks te zijn. Eerst mijne ervaringen in TjitjaJengka 

 opgedaan, leerden mij dat ook de takken ziek konden zijn. Daar nu 

 de stekken reeds flink uitgeloopen waren, besloot ik deze proeven 

 toch voort te zetten, ten einde de uitkomsten af te wachten: te 

 meer was ik daartoe echter genoodzaakt, omdat ik geen kans zag 

 om spoedig andere, ontwijfelbaar geheel gezonde stekken te ver- 

 krijgen (zie volgende hoofdstuk, blz. 541). Het eenige wat mij dus 

 overbleef, was te onderzoeken in welke mate de uitvreting van den 

 houtrand waar te nemen was aan ongeveer even dikke takken 

 van denzelfden boom, als die waarvan vroeger de stekken gesneden 

 waren, en die te vergelijken met de uitkomsten der ingeente stek- 

 ken. Daarom werd van dezen boom, op ruim 5 Meter boven den 

 grond, een zeer dikke zijtak afgesneden, en deze, met al hare zijtak- 

 ken op verschillende plaatsen onderzocht. Het bleek nu dat 

 bijna overal het uitvreten van den houtrand waar te nemen was, 

 hoewel in geringere mate bij de bovenbeschreven, ingeente stek- 

 ken het geval was. Op de ergste plaatsen van den omtrek van 

 elk der doorsneden gemeten, was de uitvreting gemiddeld 0.15 tot 

 0.20 mM. terwijl in het allerergste geval, aan die tak waargeno- 

 men, de uitvreting 0.30 mil. bedroeg; de nog verhoute vaten en 

 vezels bij den omtrek, waren ook in het laatste geval slechts zeer zelden 

 tot losse eilandjes geïsoleerd en nauwere vaten kwamen slechts in 

 het allerergste geval voor. Aan de minst uitgevreten van elk den 

 doorsneden zag men niets dan eenige flauwe bochten in den hout- 

 rand, evenals bij normale takken. 



Uit deze laatste waarnemingen moet echter niettemin afgeleid wor- 

 den dat de stekken ook reeds bij het planten in de potten door de 



