— 536 — 



ziekte aangetast waren, zoodat de daarmede genomen inentings- 

 proeven geen volledig bewijs kunnen leveren dat de ingeente 

 bacteriën inderdaad in die stekken de ziekte te voorschijn riepen, daar 

 dezelfde soort bacteriën mogelijk vóórdien reeds aanwezig waren. 

 Wanneer men echter in aanmerking neemt dat de uitvreting van den 

 houtrand, zooals die aan verschillende doorsneden der ingeente stek- 

 ken werd waargenomen, veelal sterker is dan het gemiddelde dat 

 bij de versche takken gevonden werd, ^'order dat iu één geval die 

 iiitvreting zelfs 2^j^ maal sterker was dan de ergste aan versche 

 takken waargenomen (zie'blz. 534, plant IT) en ten slotte dat de 

 mate van uitvretiug in direct verband bleek te staan met de af- 

 stand tot de plaats van inenting, zoo mag toch ook aan deze inen- 

 tingsproeven niet alle bewijskracht ontzegd worden. 



Een paar andere ingeente stekken vertoonden echter een ver- 

 schijnsel, dat moeilijk anders verklaard kan worden als veroorzaakt 

 te zijn door de ontwikkeling en de inwerking der ingeente bacte- 

 riën op het weefsel. 



Boven (blz. 526) werd er reeds opge wezen dat, in tegenstelliug 

 met de wortels, de ziekte bij stam en takken slechts den houtrand 

 aantast. Zieke plaatsen midden in het hout heb ik nooit aan bo- 

 venaardsche deelen waargenomen. Bij een paar ingeente stekken nu 

 traden zulke zieke plekken in de oudere deelen van het hout op. Bij de 

 eene, waar de inenting op de gewone wijze had plaats gehad, was 

 een (bij toepassing der houtstofreactie wit blijvend) eilandje ge- 

 vormd in het jonge hout, dat zich na het planten van de stek 

 gevormd had. Het eilandje lag met de eene zijde tegen het oude 

 hout aan (de ziekte drong daarin echter niet door), was ongeveer 

 3 mM. breed bij 1.5 mM. dik, en was van buiten bedekt door 

 een ongeschonden houtlaagje van 1.5 mM. dikte ongeveer; de 

 houtrand was eveneens sterk uitgevreten. 



Bij de andere stek waren de bacteriën ingeënt in een overlang- 

 sche spleetwond, tot diep in het hout van de spruit, welke zich 

 aan de stek ontwikkeld had. Na ruim twee maanden, waarin die 

 spruit gegroeid was van 130 tot 410 mM., was slechts het weefsel 

 in de onmiddelijke omgeving der wondranden door de ziekte aan- 

 getast en was dit rondom geheel door gezond houtweefsel omgeven. 

 De houtrand was iets uitgevreten. 



In beide gevallen was dus in de onmiddelijke nabijheid der in- 

 entplaats het houtweefsel ziek geworden, op een plek waar men 



