— 537 — 



in gewone takken, ook al zijn zij hevig door de ziekte aangetast, 

 nooit ziek weefsel aantreft. Het kan dus wel niet anders of de 

 ingeente bacteriën moeten daarvan de oorzaak zijn geweest, zooals 

 bovendien nog nader aangetoond door de verkrijging van een rein- 

 culfriiur der bacteriën uit deze beide stekken, juist van de besproken 

 plaatsen (zie volg. blz.)- 



Bij mikroskopisch onderzoek van de ingeente stekken zag men 

 in de zieke cellen een zeer groot aantal kleine korrels (zelfs nadat 

 door behandeling met aether alle oliedruppels uit het praeparaat 

 verwijderd waren), evengroot als die in de vroeger besproken cul- 

 turen en als in de verzamelde zieke wortelstukken, welke in hoofd- 

 zaak tegen den celwand in het wandstaudig protoplasma lagen. 

 Zij kleurden zich zeer goed met aniliue-kleurstofteu : het bewijs 

 echter dat deze korrels inderdaad bacteriën waren, kon ook hier 

 niet geleverd worden, wederom hoofdzakelijk bij gebrek aan een 

 differentieele kleuringsmethode en aan het volslagen gebrek van 

 uitwendige herkenningsteekenen, behalve de grootte en die is voor 

 mikrokokken van weinig waarde, ook al omdat het bij die geringe afme- 

 tingen zeer moeilijk is juiste cijfers te verkrijgen daarom is ook de 

 in het eerste verslag (blz. 4i6 1 opgegeven afmeting onnauwkeurig). 



Om deze reden ook, maar tevens ten einde het bewijs zoo vol- 

 ledig mogelijk te geven, werd getracht op indirecte wijze, evenals 

 vroeger bij de verzamelde zieke wortels (blz, 530), door het ma- 

 ken van culturen op agar-gelatine aan te toonen, dat ook in de 

 zieke weefsels der ingeente stekken dezelfde bacteriën voorkomen 

 als in de zieke wortels en als die, waarmede de stek ingeënt was. 



Vele der inentingen van de zieke weefsels der ingeente stekken slaag- 

 den, waarbij in de meeste gevallen reeds dadelijk een reiucultuur ver- 

 kregen werd van een kokken-vormige bacterie, geheel overeenkomende 

 zoowel met die uit de culturen uit zieke wortels verkregen, als met die 

 welke men in enorm aantal in de aangetaste weefsels aantreft. Dit 

 was o. a. het geval met plant IV, (zie tabel blz. 534), waar de inen- 

 tingen geschiedden van de doorsneden op 40 en 20 mM. boven de 

 inentplaats. Een derde inenting, van 20 mM. ouder deze plek, 

 kwam niet op. 



Daar echter de stek vóór het planten waarschijnlijk reeds ziekte- 

 verschijnselen aan den houtrand vertoonde en dus ook waarschijn- 

 lijk bacteriën bevatte, is het onzeker of de nu verkregen culturen 

 afkomstig waren van de bacteriën welke aldaar ingeënt en zich 



