— 538 — 



ontwikkeld hadden, dan wel van die welke er reeds vóór de inen- 

 ting waren, zoodat ook deze geslaagde culturen nog geen voldoend 

 bewijs opleveren voor de ziekmakende eigenschappen dier bac- 

 teriën. 



Van te raeer belang zijn daarom de volkomen geslaagde culturen 

 verkregen uit de zieke weefsels van de beide zooeven (blz. 536) 

 besproken stekken, bij welke een gedeelte van het houtweefsel 

 binnen in het gezonde hout ziek was, iets dat aan de takken van op 

 de gewone wijze, door de wortels, ziek geworden boomen nooit 

 voorkomt. 



Het werd reeds gezegd dat deze beide culturen volkomen slaag- 

 den, daar op de ingeente buisjes agar-gelatine zich volkomen rein- 

 culturen ontwikkelden van een bacterie, welke in uitwendige ken- 

 merken wederom in niets bleek aftewij ken van de vroeger be- 

 sprokene. De in deze buizen overgeënte bacteriën, uit welken 

 zich de kolonies ontwikkelden, konden dus moeielijk van an- 

 deren oorsprong zijn, dan van de vroeger op die plaats van de 

 vorige cultures ingeente bacteriën, terwijl de zuiverheid der cul- 

 turen aantoont dat naast deze in de cellen geen andere soort 

 voorkwam, welke aandeel zou kunnen gehad hebben in de zieke- 

 lijke veranderingen welke de Aveefsels vertoonden. 



De uitkomsten van het bacteriologisch onderzoek samenvattende, 

 heeft dit dus aangetoond: 



1" In het zieke houtweefsel treft men een groot aantal zeer 

 kleine, kokkenvormige bacteriën aan, welke in het proto- 

 plasma dicht tegen den wand gelegen zijn. 

 2" Bij inenting van dat zieke houtweefsel op een geschikten 

 voedingsbodem ontwikkelen zich daarop vele kolonies van 

 een bacterie in alle opzichten gelijkende op de korrels, 

 welke men in de zieke weefsels aantreft. 

 3'' Wanneer men met deze bacterien-culturen stekken van 

 andere planten inent, ziet men of dat de ziekteverschijn- 

 selen aan den houtrand (verlies van celwandverdikkingen en 

 van houtstof) zich uitbreiden, des te meer naar gelang de 

 afstand tot de inentplaats kleiner is, óf dat bovendien in 

 het oudere hout de omgeving van de entplaats ziek wordt. 

 4° Ook in de door inenting voortgebrachte zieke weefsels, treft 

 men een groot aantal zeer kleine korrelachtige lichaampjes 

 aan (ook na behandeling der praeparaten met aether), geheel 



