— 539 — 



oyereenkomende met die, welke in de zieke wortels aange- 

 troffen worden : en 

 5*> Uit de zieke weefsels dier ingeente stekken gelukte het weer 

 culturen te yerkrij^en van kokkenvormige bacteriën, wier 

 kolonies hetzelfde uiterlijk hadden, als die uit de zieke 

 wortels voortgekomen, en mikroskopisch ook geen verschil 

 vertoonden met die in de zieke weefsels gevonden werden 

 of met die der andere culturen. 

 Hoewel tot nu toe het definitieve bewijs, nl. de inenting van geheel 

 gezonde planten, bij gebrek aan deze laat.?ten. nog niet geleverd 

 kon worden, zoo mag men toch nu reeds als hoogst waarschijnlijk 

 aannemen dat de beschreven kokkenvormige bacteriën, als de 

 oorzaak der dadapziekte beschouwd mogen worden. 



V. Conclusies. 



"Wanneer men nu aanneemt dat inderdaad de boven besproken 

 bacteriën de oorzaak der dadapziekte zijn, en dat zij overal daar aange- 

 troffen worden waar de houtstofreactie een ziekelijke verandering 

 van het hout aantoont, zoo volgt daaruit dat deze kunnen voor- 

 komen : 



in de wortels: in de levende elementen van het geheele 



houtliehaam : 

 in stam en takken : in die van den buitenrand van het hout ; 

 in de jonge takken zonder gesloten houtlichaam : in de 

 vaatbundels. 

 Het is niet onwaarschijnlijk dat in de aangetaste organen de 

 bacteriën ook in den bast. in het merg en in andere parenchyraati- 

 sche weefsels, bijv. ook in de bladeren voorkomen, maar daaromtrent 

 kan ons de houtstofreactie niets leeren, omdat de celwauden dier 

 organen nooit houtstof bevatten, terwijl eene specifieke kleurings- 

 methode der bacteriën, welke hier uitsluitsel zou kunnen gegeven, 

 nog niet gevonden is. 



Het onderzoek heeft verder geleerd dat de bacteriën, welke de 

 dadapziekte veroorzaken, ook in den bodem voorkomen, en wel : 

 omdat zij daaruit gecultiveerd konden worden, en 

 omdat jonge zaadplanten, in potten met gewone tuinaarde alhier 

 gekweekt, van zelve ziek werden (zie blz. 526 ) (dadapplanten 



