— 544 — 



gen : het planten van andere schaduwboomen, onder welke, zooals 

 bekend is, de vertegenwoordigers de familie der Leguminosen een 

 allereerste plaats bekleeden, omdat daartoe behooren, behalve den 

 dadap: Caesalpinia, Alhizzia of Sengon laut {Alhizzia Moluccana), 

 Sengon {Alhizzia stipulata), Cassia eu Pithecolohiuni Saman, zooAskt 

 men uit deze laatsten een keuze kan doen naar wensch en om- 

 standigheden. 



Mocht zich intusschen het geval voordoen dat men in een 

 bepaalden koffietuin met slecht groeienden, zieken dadap, volstrekt 

 geen andere soort schaduwboom wenscht, dan zou men nog 

 kunnen beproeven of het misschien helpt, in die tuinen stekken 

 van volkomen gezonde dadapbooraen te planten, zij het dan ook 

 van de gewone, dus voor de ziekte vatbare, soort in de hoop dat 

 deze dan krachtig genoeg zullen zijn om zich tegen de infectie 

 der dadapziekte te weeren, of ten minste dat zij langer aan de 

 schadelijke gevolgen zullen weerstand bieden, dan zieke stekken. 



Intusschen is het verre van zeker dat men van deze gezonde 

 stekken veel betere boomen zou krijgen, wanneer men ze in 

 geïnfecteerde terreinen plant, maar de mogelijkbeid mag voor- 

 loopig niet ontkend worden, daar er nog geen enkele proef in 

 dien zin genomen is, en men dus omtrent de uitkomst geheel in 

 het onzekere verkeert. Intusschen boude men hier het voorbeeld 

 der groote, oude dadapboomen in het oog waarover hierboven 

 (blz. 513) gesproken werd, als bewijs dat ook boomen, welke door 

 de ziekte aangetast zijn, oud kunnen worden en ook dan nog zelfs 

 zeer voldoende schaduw geven. 



Wil men in koffietuineu, welke op niemve terreinen aangelegd 

 worden, dadap als schaduwboom planten en daarbij de dadap- 

 ziekte vermijden, zoo bestaat daartoe slechts één middel: het 

 gebruiken van volkomen gezond plantmateriaal. Daar men echter 

 reden heeft aan te nemen dat misschien alle dadapboomen op 

 Java (en ook elders?) door de ziekte aangetast zijn, of ten minste 

 dat het niet met volkomen zekerheid in de praktijk uit te maken is 

 of bepaalde boomen geheel gezond zijn of niet, zoo blijft er 

 weinig anders over dan dat elke koffieplanter voor zich zelf, dan 

 wel één voor velen, voor het kweeken van volkomen gezond plant- 

 materiaal zorg draagt. 



Het gemakkelijkst zou dit zeer zeker kunnen geschieden, wan- 

 neer de dadapboomen in plaats van gestekt, in de nieuwe koffie- 



