— 550 — 



van kleine dosis gedurende geruimen tijd onder daartoe gun- 

 stige omstandigheden eensklaps eene uitwerking te krijgen alsof 

 eene groote dosis ware toegediend, bij digitalisbladeren meer- 

 malen waargenomen werd. 



Toch bestaat er eene aanwijzing om, moge zij dan ook uit 

 een Inlandsch recept afkomstig zijn, te vermoeden, dat ook het 

 dagelijksch gebruik van papajabladeren in kleine dosis cumulee- 

 rend kan werken. 



Op mijn jongste reis over Java kwam ik in het bezit van een 

 Inlandsch recept omtrent het gebruik der papajabladeren tegen 

 koortsen, die niet voor chinine willen wijken. Daargelaten dat eene 

 dergelijke aanduiding van een ziekteproces erg vaag is, zoo is het 

 toch interessant uit een oogpunt van gebruiksaanwijzing hoogst- 

 waarschijnlijk steunende op de waarneming van sommige doe- 

 koens, dat bij het voortgezet dagelijksch gebruik onverwacht drei- 

 gende verschijnselen uitgaande van het hart kunnen ontstaan. 



Het recept luidt als volgt: 



Neem 3 jonge papajabladeren, zet die met 3 kopjes water in 

 een kipsiau op het vuur en laat het geheel goed opkoken, 

 waarna het ter bekoeling ter zijde wordt gezet. Zonder de 

 bladeren te verwijderen drinkt men het afkooksel in 3 porties 

 verdeeld in één dag op. 



Deze aanwending mag niet langer dan 5 dagen achtereenvolgens 

 herhaald worden. Is na dien tijd de koorts nog niet verdwenen, 

 dan moet met de verdere toediening van het middel 5 dagen 

 gewacht worden. 



Geloofwaardige personen roemen de uitwerking zoowel in 

 het Cheribonsche als in het Soerabajasche. 



De werking wordt gezocht in het bittere beginsel. Het 

 afkooksel smaakt dan ook erg bitter. 



Behalve tot andere doeleinden o.a. in de Inlandsche veteri- 

 nairkunde, worden ook de jonge papajabladeren soms door de 

 Inlanders op Java gebruikt als toespijs bij hun rijstmaal en 

 wel onder den vorm van opgekookte lalap. 



Voor liefhebbers van marquante smaakjes gelijk de Javanen 

 en enkele Indisch-gasten, die zich b.v. verkneuteren in het 



