— 580 — 



In 1891—92 bedroeg de uitvoer 3273980 gallons, van welke 

 1384745 naar de Vereenigde Staten gingen. 



w. 



(Pharmaceiitisch weekblad N°. 12, 1894 uit 

 Apoth. zeitung 449, 1894). 



TUINAANLEG. 



Eene Hollandsche dame, Mejuffr. A. de Leeuw (Geertruida Ca- 

 relsen) uit Haarlem, hield onlangs te Berlijn eene lezing in eene 

 bijeenkomst der vereenigiug tot bevordering van den tuinbouw, te 

 Berlijn. Tot onderwerp koos zij : „Die Geschmacksfrage in der 

 Gartenkunst". 



Er behoort voor eene dame en nog wel eene vreemdelinge moed 

 toe, om tegenover bekende autoriteiten dit onderwerp te behandelen. 



Tn de „Gartenflora" wordt de lezing geheel weergegeven, bene- 

 vens de leerrijke discussie, die er op volgde. Wij kunnen hier niet 

 zoo uitgebreid zijn; toch valt er voor ons ook wel wat uit te leeren. 

 Ik zal daarom trachten er hier een beknopt overzicht van te geven. 



Mejuffr. de Leeuw vraagt verdere ontwikkeling der vrije tuin- 

 kunst, zij verstaat hieronder de vrijheid, de losmaking van de 

 bouwkunst, welker hulp, welker dienstmaagd de tuinkunst vroeger 

 was, en waarvoor zij ook nu nog wordt aangezien Zij zegt „Schept 

 u eene eigen, vrije tuinkunst, die gegrondvest is op de wetten van 

 uw eigen materiaal, die uitgaat van de bevalligheid en van den 

 overvloed van leven, die huist in ieder groeiend voorwerp; in plaats 

 van zich bewust of onbewust te klampen aan tradities, die uit een 

 tijd stammen, toen de bouwkunst nog geheel den aanleg van tuinen 

 beheerschte, de bouwkunst, die volkomen daartoe gerechtigd zich 

 naar haar materiaal, het doode hout of steen, richt. 



De geheele geschiedenis der tuinkunst leert ons een ontworstelen, 

 een vrijmaken van de bouwkunst. In de allervroegste tijden 

 kweekte men slechts weinig tuinplanten. Le Nótre was de eerste, 

 die het geheele plantmateriaal van zijn tijd beheerschte; wanneer 

 hij thans nog leefde, zou hij zeggen: „neem mij niet meer tot voor- 

 beeld, nu er zooveel fraaiers voor den dag is gekomen". 



Evenals de sterrekunde zich van de astrologie, evenals in 't 

 algemeen eene zich krachtig ontwikkelende kunst zich heeft losge- 

 maakt van die kunsten, waarmede zij voorheen verbonden was, zoo 



