— 604 — 



koolzuur en water gevormd, welke door de ademhaling uit het 

 dierlijke lichaam verwijderd worden. De plant handelt geheel 

 anders, zij neemt het koolzuur op om er de koolstof, het 

 verbrandbare deel, uit te ontleden en stoot zuurstof uit. De 

 zoo in het blad gevormde stof, het overschot van het koolzuur, 

 ondergaat eene serie veranderingen en wordt eindelijk omgezet 

 in suiker, gom, zetmeel, cellulose enz. 



Men is in de laboratoria geslaagd eenige dezer veranderingen 

 door chemische middelen te bewerkstelligen. Wij kunnen 

 zelfs in het blad de veranderingen nagaan, zooals die onder 

 den invloed der zonnestralen geschieden. 



De proef is niet moeielijk te nemen, als men in den vroegen 

 morgen van een blad, dat nog niet door de zon beschenen 

 is, hetwelk echter zoo is geplaatst, dat het later op den dag 

 er flink aan blootgesteld is, den onderkant door middel van 

 gom met een stuk zwart papier geheel beplakt, in het papier 

 evenwel, waarmede men den bovenkant van het blad beplakken 

 wil, eenige letters snijdt, zoodat de groene bladschijf slechts te 

 zien is, waar het papier is ingesneden. Stelt men het zoo 

 beplakte blad nu eenige uren aan de volle zon bloot, neemt 

 het dan van de plant, ontkleurt het door middel van alcohol 

 of chloraal, legt het daarna eenige oogenblikken in j odium 

 tinctuur en wascht er de overvloedige jodium met alcohol uit, 

 legt men het zoo behandelde blad in water, dan ziet men 

 duidelijk de letters in eene donkerblauwe kleur te voorschijn 

 komen. Men weet, dat jodium eene blauwe kleur aan zetmeel 

 geeft ; het blad heeft dus slechts zetmeel gevormd op plaatsen, 

 waar het door de zonnestralen beschenen werd. Overal waar 

 het blad door het papier tegen de zonnestralen beschut was, 

 bleef de jodium zonder werking, was het blad bij het begin der 

 proef reeds korten tijd door de zon beschenen, dan zoude er 

 reeds zetmeel gevormd zijn en zouden de letters, het onbedekte 

 gedeelte, niet zoo duidelijk uitgekomen zijn. 



Het blad schijnt ons een laboratorium, dat het koolzuur 

 opneemt en daar koolstof uit bereidt ; er kan toch nog eenigen 

 twijfel bij ons opkomen, want waarom zijn in het onvruchtbare 



