— 607 — 



Recapituleeren we het besprokene, dan komen we tot de 

 conelussie. dat de plant slechts leven kan, als zij in de lucht 

 koolzuur vindt en in den grond binnen het bereik harer 

 wortels water en de verschillende stoften, die boven genoemd 

 worden, in de eerste plaats stikstotverbindingeu, humus, phos- 

 phorzuur, potasch, kalk enz. in voldoende hoeveelheid en in op- 

 losbaren vorm. Goeden mest moeten deze stoff'en bevatten, door 

 deze te gebruiken, verhoogen wij de vruchtbaarheid van den 

 grond, die meestal niet voldoende van deze stoften voorzien is om 

 al de individuen derzelfde plantensoort, die wij naast elkander 

 telen, te voeden. Ongetwijfeld zijn de velden, die wij beplan- 

 ten, niet geheel zonder de genoemde voedingsmiddelen, en in 

 streken waar groote uitgestrektheden grond tegen zeer lage 

 prijzen te krijgen zijn, daar is mesten misschien niet voordeeUg. 

 Een voorbeeld hiervan geeft ons het westen van de Yereenigde 

 Staten van Xoord- Amerika, daar heeft de grond bijna geen 

 waarde, indien men daar zonder mest een product van 8 a 

 10 HL. koren per hectare krijgt, is de oogst voldoende en 

 voordeelig genoeg, terwijl een dergelijke oogst voor duurdere 

 gronden aanzienlijk nadeel zoude berokkenen. 



Over het algemeen genomen kunnen wij gerust zeggen, dat 

 onze gronden mest noodig hebben ; de meststoff'en kunnen we 

 onderscheiden in twee soorten, de eene soort van planten en 

 dieren afkomstig is de organische mest, terwijl de andere uit 

 de aardlagen afkomstig van mineralen oorsprong is. 



n. 



De mest, die reeds in de grijze oudheid door alle land- 

 bouwende volken gebruikt is, de oudste mest, is de z.g. 

 stalmest. Daar hij al de bestanddeelen bevat, welke voor de 

 plantenvoeding noodig zijn, zal de stalmest ook wel altijd in 

 gebruik blijven, men vindt er gebonden stikstof, circa vijfdui- 

 zendste deel in den opneembaren vorm van ammonia, deels 

 verbonden met koolstof, waterstof en zuurstof; ook phosphor- 

 zuur, kalk en potasch zijn er in ; deze mest alleen kan de 



