— 609 — 



en koeienstallen eu ook door de schaapskooi, deze zijn zoo 

 ingericht, dat de urine in overdekte goten in den gierput loopt, 

 waar al het vocht verzameld wordt. lederen dag wordt de 

 mest met het vuile strooisel op den mesthoop gebracht en er 

 gelijkmatig over verdeeld, ook worden de kanten zoodanig 

 met de mestvork bewerkt, dat zij nagenoeg loodrecht staan. 

 Is er eene hoogte van drie Meter bereikt, dan is het hoog 

 genoeg en begint men aan een nieuwen hoop. Ten einde 

 ze voor den regen te beschutten worden ze overdekt. 



Het onderzoek met den thermometer naar den warmtegraad 

 in een dusdanig gevormden mesthoop levert eigenaardige re- 

 sultaten op. Op ongeveer één Meter hoog boven den grond 

 sijpelt een donker gekleurd vocht, dat het stroo als met een laagje 

 bedekt, op deze hoogte stijgt de temperatuur zelden hooger dan 

 tot 25° of 30^ Celsius, iets hooger op I1/2 ^^- verheft de 

 temperatuur zich reeds tot 40 a 50°, en op 2 M. hoogte dus 

 dichter bij den bovenkant komt zij soms tot 70°. In mest 

 uit paardestallen afkomstig verkrijgt men de hoogste tempe- 

 ratuur, deze broeit het hardst. 



Ten einde te weten aan welke omstandigheden deze zeer 

 verschillende temperaturen haar ontstaan te danken hebben, is het 

 noodig de samenstelling der lucht in de verschillende lagen 

 der mest na te gaan ; door eene ingenieuze methode — het zoude 

 ons te ver voeren die hier te- beschrijven — is men er toe ge- 

 komen zulks vrij nauwkeurig te kunnen doen. 



De onderzochte lucht uit den mesthoop bevatte nooit zuur- 

 stof, in het bovenste deel, daar waar de thermometer 70" aan- 

 wijst, bestaat het vierde deel der lucht uit koolzuur, de rest is 

 stikstof. De oorsprong der laatste is niet twijfelachtig, het is 

 stikstof uit de lucht. In de bovenste lagen dringt de buiten- 

 lucht gemakkelijk door, de er in bevatte zuurstof verbrandt de 

 zachte deelen van het stroo, verbindt zich met de koolstof daarvan 

 tot koolzuur, deze verbranding is ook de oorzaak der hooge 

 temperatuur. De lucht in de diepere lagen heeft eene geheel 

 andere samenstelling, de stikstof wordt er minder, hij is ver- 

 jj^gUgd met koolzuiu', men herkent er het moerasgas, dat zeer 



