— 610 — 



ontvlambaar is. De lucht uit het laagste gedeelte van den 

 mesthoop bevat weinig of in het geheel geen stikstof, ook niet 

 veel koolzuur, het moerasgas domineert hier. 



De reacties, die de oorzaak zijn van het ontstaan van kool- 

 zuur en moerasgas, ontstaan door de werking van bacteriën, 

 die gemakkelijk onder het microscoop onderzocht kunnen worden, 

 een droppel vocht uit den mestput is bevolkt met weinig be- 

 wegelijke bacteriën, die soms sporen bevatten, men kan ze 

 voorttelen op papier, dat is op cellulose, indien men deze stof in 

 een vocht dompelt, dat koolzure potasch, koolzure ammonia en 

 een weinig phosphorzure ammonia bevat. Legt men op dit 

 mengsel een paar droppels gier en houdt het op eene tempe- 

 ratuur van 50°, dan wordt koolzuur en moerasgas in nagenoeg 

 gelijke hoeveelheden vrij. In deze hooge temperatuur leven 

 en werken de bacteriën, zij houden het zelfs tot 72° vol maar 

 sterven bij 80° ; bij deze temperatuur houdt dus de fermentatie 

 op, de massa wordt daarna koud en er heelt geen gasontwik- 

 keling meer plaats. 



De bacteriën, die in den mesthoop werken, zijn van de dieren 

 afkomstig, zij komen er met de excrementen in ; in het bovenste 

 deel van den mesthoop, daar waar de lucht gemakkelijk door- 

 dringt, begunstigen zij de werking van de zuurstof om de gom 

 en de suiker van het stroo te verbranden, in de diepere lagen 

 tasten zij ook de cellulose aan. Het strooisel wordt geheel 

 omgezet, het wordt eene donkerbruine, zwartachtige massa. 



De zoo gefermenteerde mest heeft dus veel veranderingen 

 ondergaan, die men verhaast door geregelde begietingen met 

 gier, die sijpelt door de mest, bevordert de toetreding der lucht, 

 waarvan de zuurstof de omzetting der mest bespoedigt en de 

 bacteriën krachtiger doet werken. Voor de landbouwers, die 

 op lichte gronden werken, is het voordeelig den mest sterk te 

 laten fermenteeren, voor zware kleiachtigen grond is minder 

 vergane mest wenschelijk. Ten einde de reden van dit verschil 

 te weten, moeten we nagaan welke veranderingen de organische 

 stikstof van den mest ondergaat. 



In het veevoeder bevinden zich stikstof houdende bestanddee- 



