— 611 — 



len ; zoo bevatten hooi en gras albumine even als het ei ; de zaden 

 bevatten caseïne even als de melk enz. Het is te begrijpen, dat een 

 deel dezer stoffen in het organisme der plant vastgelegd wordt, 

 een ander deel wordt met de urine uitgescheiden, terwijl 

 slechts een gering deel in de vaste excrementen aangetroffen 

 wordt. 



In zuivere lucht, waar er geen bacteriën bij kunnen komen, 

 blijft ureum onveranderd, een overal voorkomende bacteri ver- 

 andert het snel in koolzure ammonia. In sommige stallen, 

 vooral in schaapskooien, ontwikkelt zich dit gas spoedig en 

 verspreidt in niet goed geventileerde ruimten een scherpen, onaan- 

 genamen reuk. Op het oogenblik dus, dat zulke mest op den 

 hoop gebracht wordt, is er reeds koolzure ammonia in aanwezig, 

 verblijft het daar slechts kort en wordt het spoedig op het 

 veld gebracht, dan is het er nog in. Komt zulke mest dan 

 in zandige, lichte gronden, waar de lucht gemakkelijk doordringt, 

 dan wordt de stikstof uit de koolzure ammonia door nitrili- 

 ceerende bacteriën in salpeterzuur omgezet, dat in den bodem 

 verbindingen met kalk en potasch aangaat. Als de grond beplant 

 is, kan de plant deze stoffen opnemen, anders worden zij door 

 regens gemakkelijk weggespoeld. Door versche mest, waarin zich 

 veel koolzure ammonia bevindt, op zandigen grond te brengen, 

 stelt men zich aan zware verliezen van stikstof bloot, de land- 

 bouwers zeggen, dat dergelijke gronden den mest verslinden, 

 binnen een jaar is alles verdwenen. 



Zware kleiachtige gronden sluiten de lucht meer af, daarin 

 vergaat de mest niet zoo spoedig, men heeft zelfs kans, dat in 

 dergelijke gronden door gebrek aan lucht de nitrificatie, die de 

 stikstof in opneembaren vorm brengt, te langzaam gaat. Daar- 

 door vervalt het bezwaar, en kan men in zware gronden wel 

 verschen mest waarin veel koolzure ammonia is, brengen. Het 

 gemak, waarmede koolzure ammonia genitriftceerd wordt, weegt 

 als het ware op tegen de ondoorlatendheid van den grond, 

 ook heeft versche mest nog een gunstigen physiekeu invloed op 

 zware gronden, de grond wordt poreuzer, en de lucht kan er 

 beter in doordrinffeu. 



