— 646 — 



dan lossen de kleideelen op, en de steenen vallen uit elkaar ; 

 indien zich aan deze werking van het water nog die van de 

 vorst paart, wordt de kalksteen gepulveriseerd en kan in den 

 grond gewerkt worden. 



Het schijnt, dat het gebruik van mergel reeds zeer oud is. 

 Plinius verhaalt, dat de Galliërs het al toepasten. Gedurende 

 de onrustige tijden in de middeleeuwen, toen het landbouw- 

 bedrijf niet vooruitging, is het gebruik van mergel in enkele 

 streken bewaard gebleven, ten minste Bernard de Palissy zag 

 er de nuttige uitwerking van, hij deed moeite het meer alge- 

 meen bekend te maken in een werk getiteld „Theorie en Praktijk" 

 in 1580 gepubliceerd. 



Ofschoon het reeds in overoude tijden bekend was, dat men, 

 als men kalksteen eerst brandde, zoodoende ongeblusohte kalk 

 verkreeg, en deze na in water gebracht te zijn dan in zuiver wit 

 kalkmeel veranderde, schijnt het gebruik van kalk bij den land- 

 bouw slechts hoogst zelden voor de 16*^ eeuw te zijn toegepast, 

 in een werk „Ie Théatre d'Agriculture" geschreven in het begin 

 der 17'' eeuw door Olivier de Serres, werd het gebruik voor 

 het eerst duidelijk omschreven. 



Het gebruik van kalk kon bij den landbouw echter eerst meer 

 algemeen worden, nadat het transport door de spoorwegen 

 vergemakkelijkt was. Zoo heeft de kalk van Berry het district 

 Lemousin geheel veranderd. In 1765 beheerde Turgot deze 

 provincie; hij schreef: de armoede der boeren is zoodanig, dat al 

 wordt hun alle belasting kwijt gescholden, zij jaarlijks per 

 man niet meer te verteren hebben dan 25 a 30 livres, niet in 

 geld, maar als alles wat zij van hun oogst gebruiken in geld 

 berekend wordt. 



In 1770 was de nood ten gevolge van misgewas zoo hoog 

 geklommen, dat men den boeren voedsel moest schenken, wilde 

 men ze niet laten verhongeren. De boeren leefden in den 

 zomer van zwart brood en in den winter van kastanjes, het 

 weinige koren, dat zij verbouwden, diende om de belastingen 

 te betalen. 



De Fransche Maatschappij ter bevordering der wetenschappen 



