- 651 — 



te gaan, en er werd eene proef mede genomen : men bracht op 

 een paar stukken van het genoemde land kalk. de resultaten 

 waren bedroevend, gedurende eenige jaren was het product ver 

 beneden het gemiddelde. 



Aan welke oorzaken hebben we deze verschillende werking 

 der kalk toe te schrijven, waarom werkt zij zoo gunstig op 

 zwaren grond en zoo nadeelig op lichten I' wel is waar bevat 

 de laatste meer kalk dan de eerste, toch wordt daardoor het 

 groote verschil niet verklaard. 



De verschillende en soms zeer samengestelde werking van de 

 kalk op den bodem is nog lang niet voldoende bestudeerd, 

 men kan echter afgaande op de interessante proeven van Schloe- 

 sing eenige hypothesen wagen. Indien men kleiachtige. geen 

 kalk bevauende gronden in gedistilleerd water doet, dit eerst goed 

 schudt en het dan stil laat staan, wordt het water niet spoedig 

 weer helder, de er in bevatte zanddeeltjes bezinken spoedig, 

 maar de klei blijft gedurende verscheidene dagen in het water 

 zweven. Het is echter gemakkelijk het water te klaren : indien 

 men er eenig kalkzout of zeezout in doet, dan vereenigt zich 

 de klei tot vlokken, die spoedig zinken, er komt een laagje 

 modder op den bodem, en het water wordt helder. Uit 

 deze proef, die ieder gemakkelijk kan nemen, begrijpt men, 

 waarom water in kalkrijke streken gewoonlijk helder is en in 

 kalkarme meestal modderig, en ook waarom het water der zee hel- 

 der is, en waarom zich aan de mondingen der rivieren in de zee 

 modderlagen vormen. Zoodra het rivierwater, dat gewoonlijk 

 veel modder bevat, met het zeewater in aanraking komt. zet 

 het de modder af en wordt ook helder, de groote banken aan 

 de mondingen van rivieren als de Xijl, de Ganges. de roode 

 rivier van Tonkin, de Amazonen, de Orinoco. de Mississipi, de 

 Khone, de Rijn, de Po enz., hebben hun ontstaan aan boven- 

 genoemde eigenaardigheid te danken. 



De proef van Schloesing kan ook de verklaring geven, waarom 

 de kalk op zware gronden eene ?unsd?e en op lichte gronde a 

 eene nadeelige werking uitoefent. Een zware, kleiachtiire grond 

 is zoowel voor water als voor lucht weinig toegankelijk, de 



