— 654 — 



hoeveelheid potasch uit kan spoelen dan van denzelfden grond, 

 die niet met gips bemest is. Boussingault vond, dat asch 

 van klaver op met gips bestrooide velden rijker aan potasch 

 maar niet aan zwavelzuur is dan die van niet gegipste velden. 

 Het moet wel het geval zijn, dat gips oplossend op potasch 

 werkt en deze weer op andere stoffen, waardoor de vrucht- 

 baarheid verhoogd wordt. 



Eene eenvoudige proef kan ons nog verder op weg helpen. 

 Indien men in eene hoeveelheid aarde opgeloste koolzure 

 potasch giet, en men spoelt de aarde daarna uit, dan zal men 

 bemerken, dat de potasch voor het grootste gedeelte niet meer 

 in het water is, zij is door de aarde teruggehouden ; anders 

 is het, als men zwavelzure potasch neemt, dan is de absorbtie 

 veel minder. In eene verbinding met zwavelzuur is de potasch 

 in den grond zeer oplosbaar, terwijl zij verbonden met kool- 

 zuur dit in veel mindere mate is. Door de potasch dus 

 in den grond oplosbaarder te maken, stellen wij deze in 

 staat weer oplossend op de humus te werken en juist 

 daardoor een zoo gunstigen invloed op den groei der cultuur- 

 planten, meer speciaal op die der Leguminosen, uit te oefenen. 

 Het is duidelijk, dat men in plaats van gips ook zoude kunnen 

 bemesten met zwavelzure potasch, indien de prijs hiervan 

 niet te hoog was, ook begijpt men waarom, zooals reeds 

 door Bos is gezegd, de gips op humusarme gronden geen 

 resultaten geeft. 



III. 



De krachtige vooruitgang van den landbouw in de vorige 

 eeuw is dus haar oorsprong verschuldigd aan het kweeken van 

 Leguminosen (klaver) voor veevoeder, door de gips daartoe in 

 staat gesteld, kon de veestapel vermeerderd worden, waar- 

 door men weer over grootere hoeveelheden mest kon beschik- 

 ken, en zooals latere ontdekkingen aangetoond hebben, werd 

 de grond door de cultuur der Leguminosen rijker aan stikstof. 

 Ook in deze eeuw kunnen wij op een dergelijk feit wijzen, want 

 behalve dat door teeltkeuze betere variëteiten van cultuurplan- 



