— 656 — 



stige werking van het beenzwart bekend werd, werden er meer 

 proeven mede genomen en het gebruik werd weldra zoo alge- 

 meen, dat de fabrikanten niet meer in de behoeften konden 

 voorzien. 



Als de beenderen verbrand worden om er het beenzwart 

 van te verkrijgen, vervluchtigen al de organische stoffen, maar 

 het kalkphosphaat, waaraan zij zeer rijk zijn, blijft achter. Men 

 zoude nu denken, dat men de gunstige werking van het beenzwart 

 op de cultuurgewassen, na de analyses van de Saussure, aan 

 die phosphaten moest toeschrijven, toch was zulks niet het 

 geval. Men maakte reeds lang gebruik van beenderenmest, 

 zonder dat men zich rekenschap gaf, waarom deze meststof zoo 

 nuttig is. Eerst in 1843 ontdekte de hertog van Bedford, dat 

 de gunstige werking van deze mest verschuldigd was aan het 

 kalkphosphaat. 



Terzelfden tijd ontdekte Liebig, dat door de beenderen te 

 behandelen met zwavelig zuur, de werking er van op de ve- 

 getatie veel sneller was; deze ontdekking was oorzaak van 

 eene nieuwe industrie, en van dien tijd dateert de fabricatie 

 der superphosphaten. 



Zoodra de overtuiging zich gevestigd had, dat phosphaten 

 uitstekenden mest leveren, deed zich de vraag voor, waar deze 

 phosphaten te vinden, men meende, dat zij zeer zeldzaam 

 waren. In 1856 schreef de beroemde Geoloog Elie de Bau- 

 mont, toen secretaris van de „Académie des Sciences" over de 

 geologische phosphorlagen. Hij kwam tot het resultaat, dat 

 phosphorus zeer weinig voorkwam, en men maakte zich be- 

 vreesd, dat er spoedig gebrek aan zoude ontstaan. Die vrees 

 bleek later ijdel, nieuwe onderzoekingen werden met den bes- 

 ten uitslag bekroond, er werden uitgebreide lagen van ont- 

 dekt. De minerale phosphaten gelijken zoozeer op andere 

 gesteenten, dat het niet te verwonderen is, dat zij zoolang 

 onopgemerkt bleven. Behalve de natuurlijke phosphaten be- 

 gint men in den laatsten tijd ook gebruik te maken van afval 

 van sommige ijzersmelterijen, er komt namelijk hier en daar 

 ijzererts voor, dat ook phosphor bevat, van dit erts kan moeie- 



