— 657 — 



lijk staal gemaakt worden; door het te smelten en er kalk 

 bij te voegen kan men het ijzer van phosphor zuiveren, men 

 krijgt dan een afval, die rijk is aan kalk en phosphorzuur en 

 die fijngestampt voor vele landerijen, vooral voor kalkarme. 

 zeer goed is. 



Er is dus phosphorzuur genoeg, wij behoeven niet bevreesd 

 te zijn, dat de wereld uit gebrek hieraan te gronde zal gaan. 

 Xu komt echter de kwestie van de toepassing, moeten wij de 

 phosphaten op alle gronden brengen, en welke van de talrijke 

 soorten, die in den handel voorkomen, moeten wij gebruiken ? 



De kansen om grooter productie te verkrijgen door het be- 

 mesten met phosphaten zullen natuurlijk te grooter zijn, naar- 

 mate onze gronden daaraan armer zijn. Tegenover de grond- 

 soorten, afkomstig van gesteenten, die geen phosphaten be- 

 vatten, sttian de gronden van vuleanischen oorsprong, die er 

 zeer rijk aan zijn; tusschen deze beide uitersten ligt natuurlijk 

 het gemiddelde, en op deze gronden kan ons slechts de ana- 

 lyse helpen. 



De landbouwscheikundigen hebben er zich sedert een 

 twintigrtal jaren op toegelegd, het onderzoek naar phosphorzuur 

 nauwkeurig te doen, zij zijn er in geslaagd thans die hoeveelheden 

 met de meeste juistheid te kunnen bepalen. Men vindt in bijna 

 alle gecultiveerde gronden phosphorzuur, somtijds echter in uiterst 

 serinsre hoeveelheden: wanneer het onderzoek minder dan één 

 duizendste aanwijst, moet eene bemesting er mede beproefd wor- 

 den : de kans van slagen is dan groot, die kans is zeker, als het 

 onderzoek slechts een half duizendste aanwijst. 



In de meeste gronden van Bretagne vindt men zelfs geen 

 half duizendste, zoodat daar de phosphaat-bemesting een invloed 

 heeft, dien men gezien moet hebben om er aan te gelooven. De 

 boekweit, die daar de voornaamste cultuur is, wordt op 

 niet met phosphaten bemeste gronden slechts tien cAI. hoog 

 en mislukt dikwijls, zij groeit er vlak naast op met phosphaten 

 bemeste gronden prachtig en geeft flinke oogsten. De phosphaten 

 hebben het spreekwoord in Bretagne, dat zegt „gij zijt heide 

 geweest, heide zijt gij en heide zult gij blijven" gelogenstraft. 



