— 703 — 



Onlangs is nu meer dau eens de bewering uitgesproken, dat 

 ook niet- legiiminozen, planten zonder wortelknolletjes. het vermogen 

 hebben atmospherisohe stikstof op te nemen onder voorwaarde, dat 

 zg in een goeden aan nitraatstikstof rijken grond groeien. 



Als bewijs voor de juistheid dezer bewering werd aangevoerd, dat 

 de som van de stikstof in den grond 4- oogst steeds hooger zou 

 zijn dan de oorspronkelijke stikstofsom in grond + zaad. De legu- 

 minozen kent men daarbij slechts een zeker voordeel toe : door hunne 

 knolletjes zou op de bladeren, die als stikstof verzamelende orga- 

 nen beschouwd worden, een prikkel tot verhoogde stikstofopneming 

 uitgeoefend worden. Yolgens eene andere hypothese zouden planten 

 zonder knolletjes, vooral mosterd, slechts indirect tot stikstof ver- 

 rijking van den grond bijdragen, door dat zij bij sommige organis- 

 men in den grond de geschiktheid om stikstof op te nemen opwekken. 



X. en H. hebben in 1893 proeven genomen met mosterd en wel 

 in zand met stijgend stikstofgehalte, waarvan de uitkomsten over- 

 eenstemden met die, verkregen met knolletjes vrije leguminozen 

 d.w.z. de oogst opbrengst hield gelijken tred met de hoeveelheid 

 stikstof iu den grond, en eene toename had niet plaats gevonden. 



Daar echter daartegen aangevoerd geworden is, dat slechts in 

 normalen goeden grond de geschiktheid van mosterd om stikstof 

 op te nemen op den voorgrond treedt, werden nu proeven genomen 

 met een mengsel van zand en tuinaarde waarvan het stikstof- 

 gehalte bekend was. 



De grond was eerst gesteriliseerd, daarna ingeënt met het 

 extract van een mengsel van erwten- mosterd-, boekweit- en haver- 

 grond, en toen waren genoemde planten driemaal achtereen er in 

 uitgezaaid en geoogst. Bij de haver, mosterd en boekweit vertoon- 

 den de plantjes van het tweede zaaisel reeds teekenen van stikstof- 

 honger, de erwt groeide even goed. 



De proeven gaven echter de merkwaardige uitkomst, dat bg alle 

 vier eene toename van de oorspronkelijke hoeveelheid stikstof was 

 waar te nemen, zelfs bij de haver in sterkere mate dan bij de erwt. 



De hoeveelheid stikstof uit de bovenaardsche organen was echter 

 bij de erwt het grootst, en hoewel bij de andere planten de grond 

 rijker aan stikstof was dan voor de proef, waren ze tengevolge van 

 honger aan stikstof slecht ontwikkeld. 



X. en H. besluiten hieruit, dat erwten (en alle bacteriën knoUetjes 

 dragende planten) met betrekking tot de stikstof opname een vol- 



