CASTOROLIEFABEICAGE OP JAVA 



DOOR 

 A. G. VORDEEMAN. 



Een veelvuldig op Java en Madoera gekweekte plant, die 

 ook verwilderd wordt aansretroffen, is de Ricinus communis L. 

 uit de familie der Euphorhiaceae. 



Bij de Soendaneezen bekend onder den naam djarak këliki, 

 heet zij op Madoera kélèkè nioer en in Oost- Ja va eenvoudig 

 djarak. Belialve de roodbladerige, komen hier twee hoofdvarië- 

 teiten voor t. w. de Bicijius communis major L. een hooge 

 heester met groote bladeren en betrekkelijk groote vruchten 

 en de Ricinus communis minor L. minder groot ontwikkeld en 

 met kleinere bladeren en vruchten. 



Beider zaden zgn als bidji djarak welbekend en hebben een 

 eigenaardigen vorm, waardoor zij op welgevoede karbouwluizen 

 (tieken) gehjken. Hun oliegehalte is hoog en bedraagt meer 

 dan 50 Vo- De olie komt als kleine droppels in de parenchym- 

 cellen der zaadlobben voor, welke cellen onder meer ook aleu- 

 ronlichaampjes bevatten. 



Voor de bereiding van de castorolie dienen in Britsch-Indie 

 en op Java enkel de zaden der kleine variëteit, terwijl de olie, 

 bereid uit de groote. slechts tot technisch doel als brand olie, 

 machineolie en elders ook voor de zeepziederij gebezigd wordt. 



Het gebruik van castorolie als geneesmiddel is nog ouder 

 dan de bekende wegen van Kralingen en Jacatra. In de grijze 

 oudheid wees Dioscorides reeds op het medicinaal srebruik van 

 dit middel, en dat het sedert niets van zijn roem verloren heeft, 

 getuigt de naam van wonder-olie, een populair Hollandsche 



V 46 



