— 720 — 



zonder de regelmatige bemesting met superphosphaat. Echter 

 is de werking der bemesting er mede niet altijd even gunstig. 

 Zoo kon hoegenaamd geen invloed bespeurd worden van eene 

 bemesting met superphosphaat op de proefvelden te Grignon, 

 ook in Limagne d' Auvergne oefende dezelfde bemesting geen 

 merkbaren invloed uit. De verklaring van dit verschijnsel is 

 de volgende : als men superphosphaat in den grond brengt, 

 verkrijgt men vrij phosphorzuur oplosbaar in water, zeer snel 

 gaat echter dit zuur verbindingen aan met verschillende bazen 

 in den grond, met kalk, ijzeroxyde enz., er worden dan in den 

 bodem zouten gevormd, die onoplosbaar in water zijn, die echter 

 door het zuur der plantenwortels gemakkelijk oplosbaar gemaakt 

 worden, en daarna kan de plant ze opnemen. Het is noodig, 

 dat deze verbindingen in den grond, zooals gezegd is, zeer snel 

 plaats grijpen, zonder deze zoude de werking der superphos- 

 phaten nadeelig zijn, daar door het scherpe phosphorzuur het 

 teere weefsel der jonge wortels zoude vernield worden ; zoo is 

 de toestand op de kalkarme gronden in Bretagne, en men wachte 

 zich wel zoodanige gronden met superphosphaat te bemesten. 

 Indien we in een bodem, die maar eenigszins kalkhoudend 

 is, een superphosphaat brengen, wordt er een phosphaat in dien 

 grond gevormd, dat door het zure wortelvocht der planten op- 

 losbaar gemaakt wordt; bevat nu deze grond geen dergelijk 

 phosphaat, dan is de uitwerking verrassend, zijn er echter reeds 

 oplosbare phosphaten in den bodem aanwezig, dan ziet men 

 niet het minste resultaat. Teii einde te weten of we door 

 eene bemesting met superphosphaat onze oogsten kunnen ver- 

 hoogen, óf dat het in den grond brengen dezer mest zuiver 

 verlies is, moet de bodem-analyse ons te hulp komen, wij 

 moeten niet slechts weten hoeveel phosphorzuur de bodem 

 bevat, maar wij moeten onderscheid maken tusschen de phos- 

 phaten, die door het zuur der plantenwortels opgelost en 

 zoodoende door de- planten opgenomen kunnen worden en 

 die welke nog onoplosbaar zijn. Voor dat onderzoek werd 

 te Grignon door Déhéran een matig sterk zuur gebruikt, azijn- 

 zuur namelijk, en hij vond dat, indien een grond per kilogram 



