— 723 — 

 IV. 



Zooals uit het medegedeelde wel reeds duidelijk geworden 

 zal zijn, heeft de ervaring geleerd, dat potasch een niet min- 

 der onmisbaar plantenvoedsel is als phosphorzuur, en dat plan- 

 ten in een bodem, waar potasch ontbreekt, eenigen tijd een 

 kwijnend bestaan voort zullen slepen, maar voor zij haar zaad 

 kunnen doen rijpen afsterven. Indien wij verder weten, dat 

 met de oogsten, die we van onze cultuurplanten verkrijgen, 

 eene vrij groote hoeveelheid potasch van het veld weggenomen 

 wordt, zouden wij allicht geneigd zijn te gelooven, dat eene 

 bemesting met dit zout een gunstigen invloed op den planten- 

 groei moest hebben. 



Zoo dacht er ook de beroemde Liebig, wiens geschriften 

 een vijftig jaren geleden zooveel opgang maakten, over; toen de 

 ontdekking van uitgebreide potaschlagen de landbouwers in 

 staat stelden proeven met potasch bemesting op eenigszins groote 

 schaal te nemen. Yroeger waren de potaschzouten zeldzaam, 

 hun hooge prijs maakte, dat ze voor den landbouwer niet te 

 gebruiken waren, toen ze echter na bovengenoemde ontdekking, 

 plotseling in groote quantiteiten tegen redelijke prijzen aan- 

 geboden werden, werden er vooral na het verschijnen van Lie- 

 big's werken overal proeven mede genomen, in sommige gevallen 

 werkte men met succes, en verkreeg grootere oogsten, in meer 

 gevallen evenwel kon niet de geringste verandering in den groei 

 der planten bespeurd worden, en nog veel minder verheugde 

 men zich in een grooteren oogst. Déhéran nam er zelf proeven 

 mede, maar tot zijne verbazing waren de resultaten nihil. De 

 theorie kreeg hierdoor een gevoeligen slag, zij werd nog wel in 

 boeken en in sommige voordrachten verkondigd, in de prak- 

 tijk wilde men er echter niet meer aan. 



De theorie van Liebig was eenvoudig genoeg, de bemesting 

 moet in overeenstemming zijn met de stoffen, waaruit de plant 

 bestaat, zoo zal b. v. bij de cultuur van suikerbieten bij een 

 goeden oogst van 40 ton bieten per hectare, met dit product 

 eene hoeveelheid van 64 kilo stikstof, 44 kilo phosphorzuur en 



