— 725 — 



zal hem meer dan schadeloos stellen voor zijne moeite en on- 

 kosten, voegt hij er nog potasch bij, dan is meestal het eenige 

 succes dat hij bereikt, de verhoogde rekening van den mest- 

 leverancier, en hij gaat er niets mede vooruit. 



Is dan eene bemesting met potasch altijd zonder invloed op 

 den plantengroei ? Zeker niet, in gronden, waar er gebrek aan 

 is, kan zij zeer gunstig werken, in kalkrijke gronden, in veen- 

 achtige streken, in sommige steenachtige bodems doet eene 

 bemesting met potasch goed. Vooral als op dergelijke gronden 

 slechts kunstmest gebruikt wordt, zooals zwavelzure ammonia, 

 chilisalpeter en superphosphaten, in streken echter waar regel- 

 matig met behoorlijke hoeveelheden stalmest bemest wordt, is de 

 bijvoeging van potasch weer minder noodig, daar met iedere 

 ton stalmest minstens 5 kilo potasch op het veld gebracht wordt, 

 dit gevoegd bij hetgeen de grond zelf bevat, is in de meeste 

 gevallen voldoende om een krachtigen groei aan de cultuur- 

 planten te verzekeren. 



De landbouwers in Bretagne hebben den roem, het eerst in 

 Frankrijk regelmatig met phosphaten bemest te hebben, duur 

 genoeg betaald. Toen zoowat 60 jaren geleden, de handel in 

 beenzwart zich begon te ontwikkelen en zich vooral in Xantes 

 vestigde, maakte men nog weinig gebruik van het scheikundig 

 onderzoek dier meststof, ten nadeele van de verbruikers en 

 ten voordeele der vervalschers. 



Een leeraar aan de landbouwschool te IN'antes A. Bobierre, 

 voerde een aanhoudenden en hardnekkigen strijd tegen het 

 vervalschen dier mestspecies; hij berekende dat van 1840 tot 

 1850 door de mestvervalschers bij de 1.800.000 hectoliter been- 

 zwart, 2.500.000 hectoliter turfmolm gevoegd was, waardoor 

 de landbouwers, ruw berekend, een verlies van 10 millioen 

 franc leden. 



Op dergelijke wijze werden ook andere meststoffen vervalscht, 

 zoodat er millioenen bij millioenen ten nadeele van de landbouwers 

 in de zakken der mestvervalschers zijn terechtgekomen. Zoo werd 



