— 728 — 



schriften een forschen stoot aan die beweging gaf ; men meende 

 toen aan den vooravond te staan van eene geheele hervor- 

 ming van het landbouwbedrijf. Op dit enthousiasme moesten 

 natuurlijk teleurstellingen volgen, en lang voortgezette proeven 

 toonden aan, dat lang niet altijd de kunstmest een krachtiger 

 invloed op den plantengroei uitoefent dan de stalmest. 



Zoo hebben Lawes en Gilbert te Rothamsted gedurende 

 veertig jaren koren geplant op denzelfden grond, enkele stuk- 

 ken werden regelmatig met stalmest behandeld, andere met 

 kunstmest, de oogsten der verschillende perceelen waren nage- 

 noeg gelijk, gemiddeld 30 hectoliter per hectare. 



Op lichte gronden, zooals die van de proefvelden te Grignon, 

 geeft eene bemesting met kunstmest, zonder bijvoeging van 

 stalmest, bij de cultuur van suikerbieten geen voldoende oogsten, 

 er werd 38 ton bieten per hectare geoogst na eene bemesting 

 met stalmest, en slechts 18 ton na het gebruik van kunstmest. 

 Op aardappelen had de kunstmest een ietwat betere werking, 

 hoewel ook niet van dien aard dat er aanleiding kon gevonden 

 worden het oude gebruik van stalmest te verlaten en slechts 

 kunstmest te gebruiken. 



Er is nog een zeer voorname factor, die wij bij het bemesten 

 niet uit het oog moeten verliezen, dat is de physieke toestand 

 van de bouwkruin, er zijn gronden b. v. zware klei, waar eene 

 bemesting met chilisalpeter, superphosphaa"l en potasch alleen, 

 een ongunstigen invloed op uitoefenen, voegt men hier geen 

 stalmest bij, dan gaat de physieke toestand dier gronden in 

 die mate achteruit, dan zij uiterst moeielijk, soms bij groote 

 droogte of te veel regen onmogelijk te bewerken zijn, zij worden 

 dan op den duur onvruchtbaar. 



Het uitsluitend gebruik dier zoo oplosbare meststoffen heeft 

 nog een ander inconvenient — waarop we in ons klimaat zeker 

 te letten hebben — , zij worden licht door zware regens weg- 

 gespoeld. Om dit euvel te verhelpen is men soms geneigd, 

 grootere hoeveelheden te gebruiken, in de hoop dat, al wordt 

 er een deel weggespoeld, er nog wel genoeg voor de voeding 

 der planten in den grond zal blijven. Behalve dat die groote 



