— 731 — 



een natuurlijk gevolg van de gedwongen vermindering van den 

 veestapel, leed hij later nog grootere verliezen. In dit laatste 

 euvel kan nu ten minste voorzien worden door den stalmest 

 voor een groot deel door kunstmest te vervangen, ook is 

 men daardoor niet genoodzaakt, indien het om andere redenen niet 

 gewenscht is, den veestapel zoo uit te breiden, dat bij eenig mis- 

 gewas direct tegen verminderde prijzen daarvan verkocht moet 

 worden. 



YII 



Indien wij het medegedeelde resumeeren, komen we tot de 

 conclusie, dat de stalmest in den landbouw, niettegenstaande 

 alle nieuwe ontdekkingen, de voornaamste factor is en blijft, 

 hierin ligt voor lederen landbouwer als van zelf opgesloten, 

 dat het zijn eerste plicht is deze zoo billijk mogelijk maar 

 vooral zoo goed mogelijk te verzamelen en te bereiden. Hij 

 mag door onkunde of zorgeloosheid niet de beste en duurste 

 bestanddeelen van dien mest verloren laten gaan, zooals helaas 

 nog maar al te dikwijls geschiedt. Daar waar de stalmest om 

 verschillende reden moeielijk te krijgen is, wordt gebruik ge- 

 maakt van groene bemesting. Sedert ïïellriegel en Willfahrt 

 aangetoond hebben, dat planten uit de familie der Leguminosen 

 (peulvruchten) het vermogen bezitten stikstof uit de lucht in 

 den bodem te fixeeren, komt de waarde der groene bemesting 

 met genoemde planten meer uit, het voordeel is niet alleen, dat 

 zij als veevoeder gebruikt kunnen worden, doch als leveranciers 

 van mest hebben zij zeker eene groote toekomst. Op minder 

 waardige gronden kan men de genoemde peulvruchten planten 

 en laten ze er een geheel seizoen op staan om ze er dan geheel 

 onder te ploegen, zelfs op gronden van groote waarde worden 

 in het najaar na den oogst Leguminosen geplant, die dan in 

 het late najaar nog onder den grond gewerkt worden. 



Hoewel goede stalmest toch altijd nommer één blijft, vinden 

 wij in de groene bemesting een surrogaat, dat behalve de 

 bovengenoemde stikstof ook humus in den grond brengt, waar 



