— 732 — 



van wij de gunstige werking op den plantengroei hebben leeren 

 kennen. 



Verder weten we waar de ontbrekende phosphaten te krijgen 

 zijn, de markt is er tegenwoordig ruim van voorzien ; wij be- 

 hoeven ons vooreerst nog niet bevreesd te maken voor gebrek 

 aan dit zoo noodige plantenvoedsel ; hetzelfde kan gezegd wor- 

 den van de potasch, die bovendien nooit zoo algemeen in gebruik 

 zal komen, omdat vele gronden geen gebrek daaraan hebben. 



Door den stalmest en de groene bemesting, geven wij humus 

 en organische stikstof, beide zeer noodig, aan den bodem, de 

 lagen van phosphaten en potasehzouten kunnen ons nog voor 

 lange jaren van de minerale stoffen voor planten voeding voor- 

 zien; dit alles is echter niet voldoende. Ten einde de groote 

 oogsten te verkrijgen, die alleen in staat zijn de tegenwoordige 

 landbouwcrisis te bezweren, die niettegenstaande alle staatshulp 

 wel niet te boven zal te komen zijn, hebben wij snelwerkende, 

 veel stikstof bevattende mestspecies noodig, en hier ligt juist 

 het zwakke punt. 



In vijf en twintig of dertig jaren heeft de Europeesche land- 

 bouw de guano-lagen van Peru uitgeput, thans wordt met 

 zenuwachtige haast de chilisalpeter geëxploiteerd, dit nitraat 

 heeft denzelfden oorsprong als de guano. Hoeveel tijd die 

 exploitatie nog volgehouden kan worden weten wij niet, er moet 

 echter na langer of korter tijd een einde aan komen. Aan den 

 anderen kant zal de vooruitgang der hygiëne, de bereiding van 

 zwavelzure ammonia weldra onmogelijk maken. Wij weten dus 

 lang vooruit, dat er een tijd zal komen, waarin wij niet meer 

 over deze beide meststoffen kunnen beschikken. Wat moeten 

 wij tegen dien tijd doen? 



De rol, die laatstgenoemde meststoffen vervullen, is zoo duide- 

 lijk mogelijk. Om onze oogsten groot genoeg te krijgen is het 

 noodig in het voorjaar 1 00 kilo stikstof in opneembaren vorm 

 per hectare op het bouwland te brengen, over het algemeen 

 bevat onze stalmest, die bovendien te langzaam werkt, die hoe- 

 veelheid niet, en om nu in dit gebrek te voorzien gebruiken 

 we chilisalpeter en zwavelzure ammonia. 



