— 734 — 



open d, i. poreus houden van den grond, met de oppervlakkige 

 bewerking zooals die hier meestal met de patjoel of nog slechter 

 met de parang geschiedt, blijkt ten duidelijkte uit de proef. 



Men kan niet te veel op deze omstandigheid letten, want 

 hoezeer de meeste onzer planters reeds uit eigen ^ervaring het 

 groote nut van diepe en regelmatige grondbewerking kennen, 

 toch zit hier een cardinaal punt, want juist door deze bewer- 

 king verschaffen we aan onze planten het werkzaamste voedsel in 

 opneembaren vorm. In een bodem, die door goede bewerking 

 in een gunstigen physieken toestand verkeert, wordt de stikstof 

 in oplosbaren vorm omgezet ; de humus door de microben aan- 

 getast wordt omgezet in koolzuur, water, nitraten enz. In- 

 dien wij nog te weinig profiteeren van die rijke bron van stik- 

 stof, is het omdat wij nog niet verstaan onze gronden op de 

 meest geschikte wijze te bewerken. 



Wij behoeven niet te vreezen, dat de rijke bron van stikstof 

 in den bodem door eene betere bewerking uitgeput zal geraken, 

 want niet alleen heeft Berthelot ons geleerd, dat die gronden 

 zijn bevolkt door ontelbare micro-organismen, die de stikstof uit 

 de lucht vastleggen, maar Winogradzky heett die micro-organis- 

 men geïsoleerd, gekweekt en beschreven. 



Door Schloesing, Muntz, Winogradsky en anderen weten we 

 nog, dat die microben in den grond werken en daar de stikstof 

 in een voor de planten opneembaren vorm omzetten. Wat wij 

 nu in de praktijk moeten leeren is van onze gronden een ge- 

 schikt milieu te maken waar die nitrificeerende microben 

 krachtig werken, zijn wij daartoe in staat, dan komt de tijd 

 dat uitputting der lagen chilisalpeter ons niet meer kan deren. 

 Déhéran eindigt zijn buitengewoon belangrijke opstellen door 

 te zeggen „de overheersching der stikstof houdende meststoffen 



eindigt, terwijl die der bacteriën begint!" 



W. 



