— 738 — 



werkelijke ontwikkeling ; dat stukje mythologie wordt — goed 

 beschouwd — een beeld van historischen vooruitgang, 't Spreekt 

 vanzelf dat mijn verhaal in drie deelen gesplitst moet worden, 

 die ieder een geheel eigenaardig karakter vertoonen : de mythen 

 der boomen, der struiken en der bloemen. (1) 



De wereld der boomen ; het bosch ; het urwoud ! 't Is ons als 

 gaan we hier een tempel binnen, dien eenigen waarachtigen, dien 

 van „ongekorven hout". Tacitus verhaalt, dat onze Germaansche 

 voorouders in hun bosschen de godheid vonden, de hoogstbe- 

 schaafde Romein vindt daarin het bewijs hunner ruwheid. En 

 dat ook bij de Galliërs 't zelfde verschijnsel zich voordoet, leert 

 ons reeds alleen de orde der Druïden en haar eeredienst in de 

 grootsche eikenlanen met haar geheimzinnig donker (2). „Wald- 

 geister" sluimeren in de Germaansche wouden en maken deze 

 tot locn consecrata, heilige plaatsen vol mysteriën. En luis- 

 teren we naar Slavische volksliederen, 't zelfde verschijnsel doet 

 zich weer voor. Merkwaardig feit ! In het urwoud ontdekt de 

 natuurmensch het geheimzinnig wezen, het onbegrijpelijk- 

 Zijnde, dat hij, als van nature, vermoedt. En ook elders — in de 

 Hebreeuwsche mythe — ontdekt de niensch, pas tot bezinning 

 gekomen, pas aan den iiatuurstaat ontworsteld, den Heere God 

 in het bosch en verneemt zijn stem in den wind, die door de 

 toppen der boomen ruischt (3). Lang voordat de fetis vereerd 

 werd, aanbad de mensch ierts anders, dat zich het bosch ter 

 woonplaats had gekozen. We begrijpen het: het bosch een 

 tempel ! Hooge zuilen rijzen ten hemel ; dichte schemering, 

 zwartig donker, slaapt onder dit hooge bladerengewelf en in 

 dat schemeren sluimert de godheid. Die heilige stilte verzin- 

 nelijkt het oneindige. Duizende geluiden, van verre en van 



(1) De voornaamste bronnen waaraan ik deze feiten ontleen zijn : „De 

 mythologie der planten'' door Angelo de Gubernatis, hoogleeraar te Florence, 

 Parijs 1878, waarop vooral de aandacht werd gevestigd door de Prinses 

 Dora d'Istria, opgenomen in een der oudere jaargangen van de Bibliotheek 

 voor Moderne Theologie. — Mannhardt „Baumkultus der Germanen" enz, enz. 



(2) Caesar de Bello Gall. VI : 13 — 23 VIL 33. — Druïde van Drus — eik. 



(3) Genes. III: 8, 



