— 741 — 



De vrees vermindert, maar het mysterie blijft. En langzamer- 

 hand verandert nu het wezen van den boschgod. Hij is niet langer 

 alleen de openbaring van ruwe kracht ; 't is alsof 't intellect in 

 hem wakker wordt. Aures Sunt nemoris^ oculi campestribus oris 

 (de bosschen hebben ooren, de velden oogen) zegt de geleerde 

 Dominikaan Albertus Magnus. De boom, waaronder Buddha 

 zeven jaren lang een bespiegelend leven leidde, heet Bodhi, d. i. 

 de persoonlijke wijsheid (1) en onder zijn schaduw kan de vrome 

 leerling van Cakya-Muni de hoogste wijsheid deelachtig worden. 

 Die boom, de Bodhi, is "t plechtanker van der Buddhisten hoop. 

 De heilige Bo (ficus religiosa) was al die jaren de getuige van het 

 zoeken en bidden van den groeten wijze. Ziet I De boom wordt 

 de bron van groote gedachten; het mysterie wordt vergod- 

 delijkt. 



Maar, 't is verklaarbaar, we naderen nu ook een nieuw tijdperk 

 in de geschiedenis der boom-mythe. Ziet ! De boom wordt leven- 

 gever, bron van levenskracht en levensmoed. Geen wonder! Waar 

 zag de mensch grooter openbaring van levenskracht dan in den 

 boom? Hij vroeg 't zich af, en deed dit met eerbiedig vreezen : 

 schuilt in dien woudreus, dien eeuwig onvermoeide, ook de bron 

 van alle levenskracht? En de scheppingsmythen ruimen den 

 boom eene eereplaats in. Waar ter wereld men ze opspoort, overal 

 hoort men van boomen die, in plaats van vruchten, mannen en 

 vrouwen voortbrengen. De Edda spreekt van den esch Tgdrassil, 

 welks vruchten menschen zijn. De groote boom bij Üpsala is de 

 stamvader van alle aanbidders van Odhin (2). Bij de Turksche 

 stammen in Zuid-Siberië leeft de legende voort, dat, in 't begin 

 aller dingen, een boom zonder takken ontstond. Toen liet God 

 daaraan zeven takken groeien en aan de uiteinden daarvan 

 ontstonden de aanvoerders der menschelijke geslachten. In de 

 Hebreeuwsche paradijs-mythe staat midden in 't verlaten Paradijs 



(1) Vrgl. Prof. Kera. Geschiedenis van het Buddhisme in Indië, I. 58. 



(2) Bij het dorp Gamla-U, waar men nog drie reusachtige hunne- 

 bedden vindt, grafsteden van Odhin, Freya en Thor. 



