— 742 — 



altijd een boom als levengever (1), waarheen de toegang bewaakt 

 wordt door den naijverigen Jahve, opdat de mensch niet daar- 

 van zou eten en dan leven tot in alle eeuwigheid. (2) 



Is de boom eenmaal levengever geworden, dat zet hij zijn 

 zegenenden arbeid verder voort en wordt ook de bron van geluk ; 

 want geluk en leven zijn voor den natuurmensch gelijkluidend. 

 De Kalpadruma in Indië kan alle wenschen vervullen en de touba, 

 de geluksboom der Muzelmannen, is overbekend. De volgers van 

 den Islam hebben dien boom naar den hemel overgebracht; we 

 weten hoeveel zaligheden onder zijn schaduw zullen genoten 

 worden. En van dien boom wordt 't zelfde verhaald, wat in 't 

 Noorden verteld wordt van den straks genoemden esch. Maar 

 de Godkerana der Perzen is de levengever bij uitnemendheid ; 

 hij heeft tot wortel de kracht van God zei ven; zijn kruin steunt 

 de drie deelen van het heelal, den hemel, de aarde en de hel. 



En geen wonder dat de boom levengever wordt, want in hem 

 sluimert 't geheimzinnige vuur. (3) Daar neemt de wilde een 

 stok, een boomtak, draait die even in een stuk hout, daar 

 gloeit een vonk, daar schiet een vlam omhoog : Prometheus 

 heeft den mensch der Godheid nader gebracht. Maar nu is 

 die staf ook niet langer een onbezield iets, neen, aanstonds eene 

 macht, die wonderen kan doen, de tooverstaf, de wichelroede 

 der toekomst, de wonderstaf, die Mozes in staat stelt levend 

 water te slaan uit de rotsen. Ja, de boom is levengever, bron van 

 alle zijn op aarde ; daarom is de hoogste Godsnaam in Oostelijk- 

 Polynesie Atua, de aitu, de pit, de kern van den boom. 



Overweldigd door de sombere grootschheid der urwouden, werd 

 't vermoeden geboren van geheimzinnige machten, die daarin slui- 

 merden : 't zichtbare werd — als overal elders — de Jacobsladder, 

 waarlangs men opklom tot den hemel der onzienlijke dingen. (4) 



(1) Genes. III: 22,24. 



(2) Volgens de Perzen zijn de nienschen voortgekomen uitdereivas- 

 plant (rheum ribes) zie Tiele „de godsdienst van Zarathustra" 218. 



(3) A. Kuhn „Herabkunft des Feuers". 



(4) Zoo heeft het woud Mota, dat in Maori schaduw beteekent, den weg- 

 gebaand van het begi'ip ziel; uit de waarneming van de schaduw die ons 

 overdag vergezelt, kwam het denkl)eeld van een tweede Ik. 



