— 749 — 



Dan sluimert zelfs het booze in de natuur. In dien nacht, 

 dien maar al te korten nacht, wordt de eenheid van het goddelijk 

 wereldplan voor een oogenblik hersteld ; kort duurt die wa- 

 penstilstand, want na den zonsopgang van 22 Juni een giftplant 

 te plukken is driedubbel gevaarlijk. Anders, heilig en onschend- 

 baar zijn de kruiden aan St. Jan gewijd. Het plechtig Concilie 

 van Ferrara verklaarde het in 1614 voor ketterij, in den 

 beroemden St. Jansnacht varens te plukken. Het St. Janskruid, 

 {Hi/pericum perforatum) is een onfeilbaar geneesmiddel voor 

 allerlei soort van wonden. Bezoekt in Zuid-Frankrijk de hoeve 

 van den geloovigen boer, en ge vindt zeker een bundeltje St. Jans- 

 kruid op den drempel der koestallen liggen, en is de melk te 

 dun, dan kan men niets beters doen dan de uiers der koeien 

 met een afkooksel van dat kruid te wasschen. En waarheen 

 wij den blik wenden, waar ter wereld wij de volksgebruiken 

 bespieden, overal vinden we weer dezelfde verschijnselen terug ; 

 beschaving, klimaat, godsdienst — deze alle waren machteloos 

 tegenover de onsterfelijke goden van den ouden dag, die wel 

 een Christelijk tooisel hadden aangenomen, maar hun karakter 

 onveranderd hadden behouden. En, welk eene veelheid van voor- 

 stellingen vinden we hier ! Bijna altijd brengt het St. Janskruid, 

 in den St. Jansnacht geplukt, geluk aan. Het Zweedsche 

 meisje legt een ruiker van negen bloemen, maar waarin dit 

 wonderkruid niet mag ontbreken, aan den avond voor het feest, 

 ouder haar hoofdkussen neer, en haar zoetste droomen zullen dan 

 zeker verwezenlijkt worden. 



Bij de Slavische stammen vinden we een muurvast geloof aan 

 de macht der varens in den St. Jansnacht geplukt. Om die te 

 plukken moet men midden in den nacht naar buiten gaan, en dus 

 den moed hebben den boozen geest der duisternis te weerstaan. 

 De St. Jansbloem, te middernacht geplukt, ontsluiert dan de 

 geheimen der toekomst. 



Had ik 't recht u langer hiermede bezig te houden, ik zou 

 deze voorbeelden met talloos vele vermeerderen kunnen. En 

 al die feiten, waar ter wereld ook verzameld, zouden 't ons 

 bewijzen, hoe dat volksgeloof overal welde uit dezelfde bronnen, 



