— 750 — 



overal zijn karakter heeft behouden, alleen telkens een anderen 

 openbaringsvorm aannam. 



Had de Kerk zich eenmaal van 't volksgeloof meester ge- 

 maakt en dit, in haar belang, gekerstend, onwillekeurig of 

 met bewustzijn en opzettelijk, ging ze op dien weg voort. Daar- 

 om — wat niets dan middeleeuwsch bijgeloof schijnt, op Christe- 

 lijk terrein geboren — is nauwkeurig beschouwd niets anders dan 

 de transformatie van oude, z. g. Heidensche voorstellingen. (1) 

 Had St. Jan het oude geloof gekerstend, geen wonder dat 

 de H. Maagd, de gebenedijde Hemelkoningin, nog eene hoogere 

 plaats ging innemen in de wereld van 't gelooven, en dat 

 er rondom haar een wijde cyclus van mythen ontstond, 

 waarvan de aan Maria gewijde plant 't middelpunt is. En 

 hier zien we, duidelijker dan elders, slechts den ouden wijn 

 in nieuwe zakken bewaard. Het Madonna-kruid, op Maria- 

 Hemelvaart geplukt, is een geneesmiddel voor vele kwalen, 

 voor verwondingen bovenal; maar in oud-Athene vinden we 

 de bron van dit geloof. Toen, bij de werken aan de Propyleen, 

 een arbeider zwaar gewond werd, openbaarde Pallas-Athene 

 haar geheim aan Pericles en wees hem het kruid Parthènium 

 aan om den verminkte te herstellen; we verbazen ons niet, 

 dat „het kruid van de H. Maagd" Matricaria Parthènium heet ; 

 klassieke en middeleeuwsche beschaving vloeiden in de planten- 

 vereering in elkaar. Een ander voorbeeld van vermenging 

 van Heidensche en Christelijke voorstellingen : in Scandinavië 

 zijn nog tal van overleveringen aangaande het Mariengrass, 

 waar, achter de H. Maagd, nog de Freya schuilt der Noordsche 

 volken. (2) 



Merkwaardig verschijnsel, niet waar?, die onsterfelijkheid der 

 mythen-scheppende kracht ! 't Zou der moeite loonen, ééne enkele 

 dier tallooze mythen te nemen, in haar geheel verloop nategaan, 

 al haar transfer matiën te bestudeeren, om zoo tot den oorsprong 



(1) »Die Heiden katten auch Gelegenkeit über die Ethnisirung des Chris- 

 tenthums zu spotten". Hase t. a. p. S. 175. 



(2) Ook de gemaal der Moeder-Gods werd niet vergeten. In Toskane 

 heet de oleander Massa di San Giuseppe. 



