110 



Dat de ziekte door parasitische organismen veroorzaakt 

 zou worden, is na het voorafgaande niet zeer waarschijnlijk. 

 Niettemin is er bij een nauwkeurig onderzoek van de aan- 

 tasting wel een en ander op te merken, wat er op schijnt 

 te wijzen. Zonder hier thans diep op in te gaan, wil ik in 

 het kort het volgende opmerken: Men krijgt steeds den 

 indruk, dat de aantasting van uit het midden (de platte 

 kant der zaadlobben) uitgaat en van daaruit zich in beide 

 zaadlobben gelijkmatig uitbreidt. Bovendien kan men bijna 

 altijd opmerken, dat de zieke plek zich aansluit bij de kleine 

 uitholling der zaadlobben, waarin het pluimpje besloten 

 ligt. Het schijnt dus wel, dat er door de micropyle ') iets 

 binnentreedt, dat dit „iets" langs het pluimpje doordringt 

 tusschen de zaadlobben en dan de erwt inwendig aantast. 

 Het is niet waarschijnlijk, dat we een dergelijk ziektebeeld 

 zouden krijgen, wanneer het verschijnsel berustte op een 

 voedingsstoornis, of het binnendringen van een of andere 

 giftstof door de funiculus (navelstreng). 



Het microscopisch onderzoek van het zieke weefsel heeft 

 overigens tot nog toe niet veel steun geleverd aan de para- 

 sitaire opvatting van de ziekte. 



Men neemt waar, dat er iets in de intercellulairen binnen- 

 dringt, de celwanden zwellen op en kleuren zich bruin, de 

 cellen sterven af en er ontstaat een necrotische plek van meer 

 of minder omvang. Bacteriën of schimmels zijn echter 

 met zekerheid niet waargenomen, noch in versche 

 coupen, noch in gekleurde (b.v. door middel van meth3ieen- 

 blauw), evenmin gelukte het er organismen uit te kweeken. 



Stukjes van de zieke erwten werden op of in verschil- 

 lende voedingsbodems gebracht (b.v. vleeschwater, vleesch- 



^) De micropyle („het poortje") is een kleine opening, die 

 reeds in den zaadknop aanwezig is en waardoor bij de be\'Tuch- 

 ting de stuifmeelbuis naar binnendringt. In het rijpe zaad is 

 deze nog zichtbaar als een zeer fijne opening vlak bij den 

 navel. 



I 



