218 



alles wijst er op, dat we met een zwam te doen hebben, 

 die aanvanlielijk als saprophyt in den bodem levend, zich 

 meer en meer op parasitisme is gaan „toeleggen". Bij andere 

 voedsterplanten, b.v. den komkommer, is zij gedwongen, 

 nadat zij de plant tot afsterven gebracht heeft, met de 

 doode plantendeelen in de aarde terug te keeren, om daar, 

 als saprophyt voortlevend, te wachten, tot de gelegenheid 

 zich voordoet opnieuw een plant aan te tasten ; bij de aard- 

 appel kan ze, van plant op knol en van knol op plant, 

 gedurende tallooze „generaties" als parasiet voortleven en 

 het is zeer waarschijnlijk, dat hierdoor haar virulentie in 

 hooge mate is toegenomen; bovendien vindt ze hierin, 

 krachtdadig geholpen door den mensch, een middel om 

 zich geweldig te verspreiden. Misschien mag men het 

 voortdurend stijgen van de beteekenis der verticilliose — 

 behalve aan de uitbreiding onzer kennis — ook aan een 

 d.g. toenemende virulentie toeschrijven. Te bewijzen zijn 

 zulke dingen uit den aard der zaak zeer moeilijk. Het is 

 wel merkwaardig, dat de oudste berichten, die wij over 

 Verticillium alboatriirii hebben (Reinke und Berthold, 

 1879), nog niets vermelden van het doordringen van de 

 zwam in de knollen ; integendeel zeggen zij nadrukkelijk, 

 dat de zwam zich buiten op de jonge knollen vestigt 

 en van daaruit weer de jonge planten moet aantasten. 

 Indien we slechts zeker wisten, dat dit goed waargenomen 

 was, zouden we hier een uiterst merkwaardig voorbeeld 

 hebben van een wijziging in het gedrag van den parasiet 

 t. o. van zijne voedsterplant en wel in de richting van 

 meer volledige adaptatie. Waarschijnlijker is echter wel, 

 dat wij hier te doen hebben met een verkeerde waarne- 

 ming. Wellicht zou men door proefneming hieromtrent 

 wel iets meer te weten kunnen komen, b.v. wanneer men 

 trachtte, VerticiUiiuu alhoatnim op te kweeken uit maag- 

 delijken bodem, liefst in eenigszins ver van de cultuur 

 verwijderde streken, en dan na te gaan of men stammen 



