enkele maal op, en dan ook nog maar in geringe mate. 

 Dat men eindelijk toch ook aan den Langendijk zich heeft 

 genoodzaakt gezien, meer dan vroeger tot wisselbouw 

 zijne toevlucht te nemen, werd niet veroorzaakt door 

 sterke vermeerdering van de knolvoeten maar door het in 

 sterke mate optreden van „vallers" en ,,draaiharten". 



Aan den Langendijk is de grond zeer sterk kalkhoudend, 

 met uitzondering alleen van het meest Zuidelijke gedeelte, 

 waar de bodem lichter, meer zavelig is, en waar dan ook 

 de knolvoeten iets meer voorkomen. De grond w^ordt aan 

 den Langendijk elk jaar gemest met den zeer veel kalk 

 houdende bagger der tusschen de velden zich uitstrekkende 

 kanalen. Ook dit werkt er stellig toe mee, dat de knolvoeten 

 daar, niettegenstaande de telkens herhaalde teelt van kool, 

 op denzelfden bodem weinig voorkomt. 



De Heer C. Nobel, Rijkslandbouwleeraar voor die streek, 

 vond in het ontbreken van knolvoet op de sterk kalk 

 houdende landen aanleiding, proeven te nemen omtrent de 

 werkzaamheid van eene kalkbemesting tegen deze kwaal. 

 Hij bevond, dat in 't algemeen door eene bemesting met 

 kalk van 4Ö00 K.G. per Hektare de knolvoet vrij afdoende 

 kan worden bestreden ; in het eerste jaar heeft zoodanige 

 bemesting nog geen afdoende resultaten: die komen 

 eerst Later. Op zandgrond, waarop men kool wil telen, geeft 

 men nog grootere giften kalk, tot 10.000 K.G. per Hektare 

 toe; meer of minder al naar den aard van den grond; en 

 men zet die kalkbemesting gedurende meerdere jaren voort. 



Alvorens van den knolvoet af te stappen, wil ik nog 

 wijzen op een feit, dat men speciaal aan den Langendijk 

 heeft opgemerkt, maar dat ook misschien elders wordt 

 waargenomen: knol voet vertoont zich daar, volgens in de 

 praktijk opgedane ervaringen, niet op ,,oude gronden", 

 dat zijn zulke perceelen, waar reeds jaren lang kool wordt 

 verbouwd, maar juist op ,, nieuwen grond", dat is land, dat 

 jaren lang weide was en pas voor het eerst voor de teelt 



