. ' 21 



worden is („verwelkt") en gaat afsterven. Slaat men echter 

 de ziekte van het eerste begin af aan nauwkeurig gade, 

 dan bemerkt men, dat ook de bladeren gewoonlijk niet in 

 hun geheel gelijkmatig ziek worden : niet zelden is b.v. 

 reeds de eene helft verkleurd en slap, terwijl de andere 

 nog groen en turgescent is. (Zie PI II, blad b). 



Kenmerkend is dan ook voor alle verticilliosen het 

 partieel afsterven der bladeren: men ziet bruin 

 verschrompelde bladgedeelten, die in den regel door een 

 gelen rand zich afgrenzen tegen het nog groene deel van 

 het blad. Bij den aardappel heeft deze gele rand vaak onge- 

 veer den vorm van een halven ring, van daar de naam 

 r i n g V u u r, die de praktijk aan de aardapppelverticilliose 

 gegeven heeft. 



Bij het doorsnijden van den stengel kan men, althans 

 bij komkommers en tomaten, gewoonlijk een duidelijke 

 geelachtig bruine verkleuring der vaatbundels waarnemen. 



De verschijnselen, die men bij de t o m a t en ve r t i- 

 c i 1 1 i o s e waarneemt, 'komen in hoofdzaak hiermede over- 

 een. Dat VerticiUiiiin alboatrum ook bij de tomaat een 

 „verwelkingsziekte" veroorzaakt, was, voor zoover mij be- 

 kend, in Europa nog niet met zekerheid geconstateerd. 

 Blijkens de onlangs verschenen mededeeling van Jagger 

 en Stewart (1918) hebben deze ze in 1^17 in Noord- Amerika 

 bij verschillende Solauaceae, waaronder ook de tomaat, 

 waargenomen (zie het overzicht op blz. 208 van den vorige n 

 jaargang). Ik kweekte de zwam uit tomatenplanten, die 

 door den heer De Vix, controleur bij den Phytop. Dienst, 

 uit Lent waren toegezonden. Bij een bezoek aan verschil- 

 lende kweekerijen te Lent en Eist kon ik mij er van over- 

 tuigen, dat bij velen in meer of mindere mate de verticil- 

 liose in de tomaten optrad. In verschillende kassen, die ik 

 met den heer De Vix bezocht, kw^amen de zieke planten 

 hier en daar verspreid tusschen de gezonde voor, niet 

 zelden eenigszins pleksgewijs, b.v. twee naast elkaar op 



