28 



echter is zij niet goed vol te houden, de mechanische ver- 

 stoppins;' der houtvaten speelt m.i. slechts een onderge- 

 schikte rol in het geheele ziekteproces. 



Gaan we eens na, welke gev^olgen de zwamwoekering 

 voor de plant heeft : 



In de eerste plaats, zooals we zagen (p. 23j worden de 

 teere wortels aangetast; de werking dezer wortels kan 

 hierdoor belemmerd worden, mechanische verstopping is 

 hierbij wellicht niet geheel zonder beteeken is. Ik heb dit 

 onderdeel van het ziekteproces vooral duidelijk kunnen 

 waarnemen bij jonge komkommerplanten, die op de vol- 

 gende wijze geïnfecteerd waren : de plantjes waren ge- 

 kweekt in stekpotjes in gesteriliseerden grond; zij werden 

 voorzichtig uitgeklopt en overgebracht in groote potten 

 met steriel zand. Hierin was in 't midden een holte ge- 

 maakt, iets grooter dan de kluit, die er in moest komen 

 en de wand deze holte werd bekleed met grond, welke na 

 sterilisatie geënt was met reinculturen van Verticillium 

 alboatvum. De jonge wortels moesten dus aan alle kanten 

 bij het uitgroeien door een laagje geïnfecteerden grond 

 heendringen. Het gevolg was verrassend: binnen weinige 

 dagen deden de planten zich zéér ziek voor, zij waren 

 m e e r e n d e e 1 s geheel verwelkt. Bij onderzoek 

 bleek, dat de worteltjes op vele plaatsen bruingekleurd 

 waren en men vond in de vaten het mycelium ; de cen- 

 trale vaatbundel der fijnste worteltakjes leek op vele plaat- 

 sen wel opgevuld met mycelium. Dat hierdoor hun functie, 

 en in het bijzonder het watertransport sterk belemmerd 

 wordt, is duidelijk. Ik verwachtte dan ook niet anders, als 

 dat deze jonge planten in korten tijd geheel zouden af- 

 sterven. Dit was echter niet het geval, de planten her- 

 stelden zich na eenige dagen weer bijna geheel. 



Hieruit blijkt, dat deze jonge planten nog volstrekt niet 

 doorwoekerd waren met mycelium, er had alleen een zwam- 

 invasie plaats gehad in een deel der wortels, waardoor 



