33 



Bij de tomaten trof ons in de eerste plaats het achter- 

 blijven in groei (zie bldz. 22), ook bij de kunstmatig door 

 bodeminfectie ziek geworden komkommerplanten (zie bldz. 28) 

 was dit zeer opvallend ; in veel mindere mate of zelfs in 

 't geheel niet was dit het geval bij verschillende planten 

 (aardappelen, tomaten), die ziek waren tengevolge van 

 infectie met reinculturen in een insnijding aan de stengel- 

 basis. Hieruit blijkt ten duidelijkste, dat deze slechte ontwik- 

 keling het gevolg is van de aantasting der fijnere wortels: 

 de opname van water en voedingszouten vermindert, de 

 plant gedraagt zich dus vrijwel als een die op schralen en 

 drogen bodem groeide. Is de wortelaantasting zeer hevig, 

 zooals bij bovengenoemde komkommerplantjes, dan is 

 hiervan verwelking het gevolg, die echter — door vorming 

 van nieuwe wortels — weer opgeheven kan worden. Ont- 

 komen deze aan de infectie, (bij de komkommerplanten 

 was dit vermoedelijk het geval, doordat er slechts een 

 dunne laag van- geïnfecteerden grond aanwezig was; eenmaal 

 daardoorheen, dan kwamen zij in het zuivere, met voedings- 

 oplossing gedrenkte kwartszand) dan kan de plant zich 

 aanmerkelijk herstellen, totdat ze later, tengevolge van het 

 doorgroeien van het mycelium, toch opnieuw ziek wordt. 



Het opvallende verschil tusschen de kas- en de volle- 

 grond-tomaten (zie bladz. 22) laat zich gevoeglijk verklaren 

 door het feit, dat de eerste veel sneller en weelderiger 

 opschieten en daardoor veel hoogere eischen stellen aan 

 de watervoorziening; ook de hoogere temperatuur in de 

 kas, waardoor de transpiratie toeneemt, speelt een rol. Zoo 

 merkte ik op, bij de meermalen genoemde, door bodem- 

 infectie ziek gemaakte komkommerplanten, dat deze (ook 

 toen ze door 't eerste acute stadium heen en oogenschijn- 

 lijk normaal waren, alleen wat kleiner dan de gezonde), 

 wanneer de temperatuur in het kasje eens wat hoog steeg, 

 begonnen te verwelken, terwijl de andere planten dit niet 

 deden. Deze verwelking was echter van voorbijgaanden aard, 



3 



